Giải Câu 7 trang 96 SGK Ngữ văn 12

Gợi ý trả lời

Phân tích đoạn cuối bài thơ "Vội vàng" (từ "Ta muốn ôm" đến hết)

Đoạn thơ cuối là lời giải đáp, là hành động cụ thể cho thái độ sống "vội vàng" mà cái tôi trữ tình đã bộc lộ ở trên. Trước nghịch lí giữa niềm khát khao vô biên với sự hữu hạn của đời người và sự chảy trôi của thời gian, nhân vật trữ tình chọn cách sống tích cực: chạy đua với thời gian để tận hưởng trọn vẹn vẻ đẹp của cuộc đời.

a) Triết lí sống của cái tôi cá nhân

- Đó là triết lí sống vội vàng, cuống quýt, tận hưởng và tận hiến: phải sống nhanh, sống gấp, sống hết mình để tận hưởng mọi vẻ đẹp của trần thế ngay trong khoảnh khắc hiện tại, bởi thời gian một đi không trở lại và tuổi trẻ, mùa xuân của đời người là hữu hạn.

- Cái tôi khao khát giao cảm mãnh liệt với cuộc đời, muốn ôm, muốn riết, muốn say, muốn thâu, muốn cắn vào "sự sống mới bắt đầu mơn mởn" để chiếm lĩnh, tận hưởng đến tận cùng hương sắc của mùa xuân, tình yêu, tuổi trẻ.

- Đây là một quan niệm sống tích cực, nhân văn: không phải là hưởng thụ ích kỉ, tầm thường mà là tình yêu cuộc sống đến cuồng nhiệt, là ý thức quý trọng từng giây phút của hiện tại, lấy chính cuộc sống trần thế quanh mình làm chuẩn mực của cái đẹp, của hạnh phúc ("thiên đường trên mặt đất").

b) Nét đặc sắc trong nghệ thuật thể hiện triết lí sống

- Thể thơ tự do cùng giọng điệu sôi nổi, gấp gáp, cuồng nhiệt phù hợp với cảm xúc trào dâng, với nhịp sống "vội vàng".

- Hệ thống động từ mạnh tăng tiến: *ôm – riết – say – thâu – cắn*, diễn tả khát vọng chiếm lĩnh, tận hưởng ngày càng mãnh liệt, đến độ cao trào, táo bạo.

- Điệp ngữ, điệp cấu trúc: "Ta muốn", "Cho…", "Và…" được lặp lại liên tiếp tạo nhịp điệu dồn dập, trùng điệp như những đợt sóng cảm xúc không ngừng dâng trào.

- Các tính từ, danh từ chỉ mức độ, sự viên mãn: "chếnh choáng", "đã đầy", "no nê" diễn tả trạng thái tận hưởng đến thỏa thuê, trọn vẹn.

- Chuyển đổi cái tôi "tôi" thành "ta": thể hiện khát vọng lớn lao, cái tôi muốn hòa vào vũ trụ, dang rộng vòng tay ôm trọn sự sống.

- Hình ảnh thơ mới mẻ, cảm giác hóa: "sự sống mới bắt đầu mơn mởn", "mây đưa và gió lượn", "cánh bướm với tình yêu", kết hợp với các giác quan (xúc giác, vị giác) tạo nên những cảm nhận tươi mới, đậm chất Xuân Diệu.

- Cách cảm nhận thế giới qua chuẩn mực con người giữa tuổi trẻ và tình yêu: "Tháng giêng ngon như một cặp môi gần" — câu thơ táo bạo, hiện đại, thể hiện quan niệm thẩm mĩ mới mẻ, lấy con người làm thước đo cho vẻ đẹp của thiên nhiên.

Kết luận: Đoạn thơ cuối thể hiện tập trung và sinh động nhất triết lí sống vội vàng, tận hưởng của Xuân Diệu — một quan niệm sống tích cực, mới mẻ, tràn đầy khát vọng sống và tình yêu cuộc đời, được thể hiện bằng một bút pháp nghệ thuật độc đáo, giàu cảm xúc và cảm giác, tiêu biểu cho hồn thơ "mới nhất trong các nhà thơ mới".