Giải Câu 1 trang 55 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Sự vật, hiện tượng nào trong đời sống xã hội được nêu để thuyết minh? Thực chất của sự vật, hiện tượng ấy là gì?
(văn bản: Hiện tượng miệt thị ngoại hình (bài viết tham khảo))
Gợi ý trả lời
a) Sự vật, hiện tượng được nêu để thuyết minh
Sự vật, hiện tượng được chọn làm đối tượng thuyết minh trong bài viết là hiện tượng miệt thị ngoại hình (body shaming) — một hiện tượng khá phổ biến trong đời sống xã hội hiện nay, đặc biệt trong môi trường học đường và trên không gian mạng.
Đây là một *hiện tượng xã hội* (không phải sự vật cụ thể), được nêu ngay từ nhan đề và phần mở đầu của văn bản, làm trọng tâm để người viết giới thiệu, lí giải và cung cấp tri thức khách quan cho người đọc.
b) Thực chất của hiện tượng ấy
Thực chất, miệt thị ngoại hình là hành vi dùng ngôn ngữ (lời nói, chữ viết) hoặc thái độ, cử chỉ để chê bai, chế giễu, bình phẩm một cách ác ý về hình thức bên ngoài của người khác — như cân nặng, chiều cao, màu da, khuôn mặt, dáng vóc… khiến người bị miệt thị cảm thấy bị xúc phạm, tổn thương.
Nói cách khác, đây là:
- Một hình thức bạo lực tinh thần (bạo lực ngôn từ), lấy đặc điểm ngoại hình của người khác làm đối tượng công kích;
- Thể hiện sự thiếu tôn trọng, thiếu thiện chí trong giao tiếp và ứng xử giữa con người với con người;
- Để lại hậu quả nặng nề về tâm lí (tự ti, mặc cảm, trầm cảm…) cho người bị miệt thị, dù người gây ra đôi khi chỉ coi đó là lời nói đùa.
Việc chỉ ra đúng thực chất của hiện tượng giúp bài thuyết minh định hướng rõ nội dung cần làm sáng tỏ: bản chất, biểu hiện, nguyên nhân và tác hại của miệt thị ngoại hình.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.