Giải Câu hỏi trang 42 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
NGỮ LIỆU: Họ chở chúng tôi đi cả tháng. Đưa chúng tôi về thành phố nào đó, nhưng cứ gần tới nơi, họ lại không để chúng tôi ở đó, vì quân Đức đã gần kề. Và cứ thế chúng tôi đến tận Mô-đô-vi-a (Mordovia).
Hoàn cảnh của chuyến đi có gì khác thường?
Gợi ý trả lời
Hoàn cảnh khác thường của chuyến đi
Qua ngữ liệu, có thể thấy chuyến đi của những đứa trẻ (nhân vật "chúng tôi") mang những nét khác thường sau:
a) Đây không phải một chuyến đi bình thường mà là cuộc di tản, chạy loạn trong chiến tranh. Những đứa trẻ bị chở đi để tránh khỏi vùng chiến sự, bởi "quân Đức đã gần kề". Mục đích của chuyến đi không phải để tham quan hay về quê, mà để giành giật sự sống, thoát khỏi bom đạn và sự truy đuổi của kẻ thù phát xít.
b) Chuyến đi kéo dài bất thường và không có điểm đến xác định. Họ bị "chở đi cả tháng" — một quãng thời gian rất dài. Dự định đưa các em "về thành phố nào đó", nhưng cứ gần tới nơi lại phải thay đổi, không thể dừng chân, vì chiến tranh lan tới. Hành trình vì thế trở nên bấp bênh, liên tục bị gián đoạn và đẩy đi xa hơn, mãi đến tận Mô-đô-vi-a (Mordovia) — một nơi xa xôi, không hề được định trước.
c) Số phận con người bị cuốn theo bước tiến của chiến tranh một cách bị động. Các em nhỏ hoàn toàn không làm chủ được hành trình của mình: đi đâu, dừng ở đâu đều do hoàn cảnh chiến sự quyết định ("cứ gần tới nơi, họ lại không để chúng tôi ở đó"). Điều này cho thấy sự khốc liệt của chiến tranh, khiến con người — đặc biệt là trẻ em — trở nên nhỏ bé, bơ vơ, bị đẩy đưa vô định.
→ Chính những nét khác thường ấy tô đậm bi kịch của trẻ thơ trong chiến tranh và góp phần thể hiện chủ đề, tư tưởng nhân đạo, phản chiến của tác phẩm.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.