Giải Bài 4 trang 13 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Tóm tắt cốt truyện Truyện Kiều (khoảng 1 – 1,5 trang).
(văn bản: Tác giả Nguyễn Du)
Gợi ý trả lời
Tóm tắt cốt truyện _Truyện Kiều_ (Nguyễn Du)
_Truyện Kiều_ gồm 3254 câu thơ lục bát, kể về cuộc đời mười lăm năm lưu lạc đầy đau khổ của nàng Thúy Kiều. Cốt truyện có thể chia thành ba phần.
a) Gặp gỡ và đính ước
Thúy Kiều là con gái đầu lòng của một gia đình trung lưu lương thiện, sống cùng cha mẹ (Vương ông, Vương bà) và hai em là Thúy Vân, Vương Quan. Kiều là một thiếu nữ tài sắc vẹn toàn: nhan sắc "nghiêng nước nghiêng thành", lại giỏi cả cầm, kì, thi, họa. Trong buổi du xuân nhân tiết Thanh minh, Kiều cùng hai em đi tảo mộ, gặp nấm mồ vô chủ của Đạm Tiên — một ca nhi tài hoa bạc mệnh — và cảm thương khóc trước mộ, như một điềm báo cho chính số phận mình. Cũng trong ngày hôm ấy, Kiều gặp Kim Trọng, một văn nhân phong nhã. Hai người "tình trong như đã, mặt ngoài còn e", rồi đem lòng yêu nhau. Nhân một lần cả nhà vắng, Kiều sang nhà Kim Trọng, hai người chủ động tự tình, thề nguyền gắn bó trăm năm và trao kỉ vật đính ước.
b) Gia biến và lưu lạc
Khi Kim Trọng phải về quê hộ tang chú, gia đình Kiều gặp tai họa: bị thằng bán tơ vu oan, cha và em trai bị bắt, bị tra tấn, nhà cửa bị bọn sai nha cướp phá. Để có tiền chuộc cha và em, Kiều buộc phải hi sinh chữ "tình", bán mình cho Mã Giám Sinh. Trước khi ra đi, nàng trao duyên, nhờ em là Thúy Vân thay mình kết duyên với Kim Trọng. Mã Giám Sinh thực chất là tay sai của Tú Bà, đưa Kiều về lầu xanh. Kiều định tự vẫn nhưng không chết; bị Tú Bà hành hạ, lại mắc mưu Sở Khanh nên cuối cùng phải tiếp khách làng chơi.
Tại lầu xanh, Kiều được Thúc Sinh — một khách làng chơi hào phú — chuộc ra và cưới làm vợ lẽ. Nhưng vợ cả của Thúc Sinh là Hoạn Thư ghen tuông, sai người bắt cóc Kiều về làm con ở, đày đọa, bắt hầu hạ chính mình và chồng. Kiều trốn khỏi nhà Hoạn Thư, nương nhờ cửa Phật ở nhà sư Giác Duyên, nhưng rồi lại rơi vào tay Bạc Bà, Bạc Hạnh và bị đẩy vào lầu xanh lần thứ hai.
Ở chốn ấy, Kiều gặp Từ Hải — một anh hùng "đội trời đạp đất". Từ Hải chuộc Kiều, lấy nàng làm vợ và giúp nàng báo ân báo oán: những người từng cưu mang nàng được đền ơn, còn những kẻ từng hãm hại nàng bị trừng trị. Nhưng rồi Kiều mắc lừa Hồ Tôn Hiến, khuyên Từ Hải ra hàng triều đình khiến Từ Hải bị giết. Kiều bị ép hầu rượu, đánh đàn trong tiệc mừng công, rồi bị gả cho một viên thổ quan. Đau đớn và tủi nhục, nàng gieo mình xuống sông Tiền Đường tự vẫn.
c) Đoàn tụ
Kiều được sư Giác Duyên cứu vớt (vì trước đó đã được Đạm Tiên báo mộng), lần thứ hai nương nhờ cửa Phật. Trong khi đó, Kim Trọng sau khi hộ tang trở lại, hay tin gia biến, đã kết duyên với Thúy Vân theo lời Kiều dặn nhưng vẫn khôn nguôi nhớ Kiều. Chàng cùng Vương Quan đỗ đạt làm quan, không ngừng dò la tìm kiếm Kiều. Nhờ gặp sư Giác Duyên, cả gia đình tìm được Kiều và sum họp sau mười lăm năm lưu lạc. Trong ngày đoàn viên, Kim Trọng muốn nối lại duyên xưa, nhưng Thúy Kiều nguyện "đem tình cầm sắt đổi ra cầm kì" — chỉ coi nhau như bạn tri âm để giữ trọn sự trong sạch của tấm lòng.
_Truyện Kiều_ qua đó phản ánh số phận bi kịch của người phụ nữ tài sắc trong xã hội phong kiến bất công, đồng thời thể hiện tinh thần nhân đạo sâu sắc và tiếng nói đòi quyền sống, quyền hạnh phúc cho con người.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.