Giải Câu hỏi trang 6 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Truyện Kiều của Nguyễn Du đã hoà nhập vào đời sống, sinh hoạt văn hoá của dân tộc Việt Nam. Bạn hãy nêu một trường hợp có sử dụng hình thức đố Kiều, lẫy Kiều hoặc vịnh Kiều.
(văn bản: Truyện Kiều – Nguyễn Du)
Gợi ý trả lời
Truyện Kiều đã đi sâu vào đời sống văn hoá dân gian, tạo nên những hình thức sinh hoạt độc đáo gắn với tác phẩm như đố Kiều, lẫy (lẩy) Kiều, vịnh Kiều, bói Kiều, tập Kiều. Dưới đây là một trường hợp tiêu biểu cho hình thức lẫy Kiều trong sinh hoạt chính trị – ngoại giao.
Trường hợp: Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden lẫy Kiều (năm 2015)
Trong buổi tiệc chiêu đãi Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng thăm Hoa Kỳ (tháng 7 năm 2015), Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden đã mượn hai câu thơ trong Truyện Kiều để nói về triển vọng quan hệ hai nước:
> *"Trời còn để có hôm nay,*
> *Tan sương đầu ngõ vén mây giữa trời."*
- Đây chính là hình thức lẫy Kiều: lấy nguyên những câu thơ có sẵn trong Truyện Kiều, đặt vào một hoàn cảnh giao tiếp mới để gửi gắm ý nghĩa của người nói. Hai câu thơ vốn tả cảnh Thuý Kiều – Kim Trọng đoàn viên sau mười lăm năm lưu lạc, nay được dùng để ví von quan hệ Việt – Mỹ đã vượt qua quá khứ chiến tranh, "tan sương", "vén mây" để bước sang trang mới tươi sáng.
- Việc một chính khách nước ngoài sử dụng thơ Kiều một cách tinh tế cho thấy sức sống và tầm vóc văn hoá của Truyện Kiều: tác phẩm không chỉ hoà nhập vào đời sống dân tộc Việt Nam mà còn trở thành nhịp cầu văn hoá trong giao lưu quốc tế.
*(Có thể nêu thêm các trường hợp khác tuỳ hiểu biết của mỗi người: ông bà ta xưa thường tổ chức đố Kiều trong ngày Tết – một người đọc câu đố, người kia phải tìm được câu Kiều có chữ/ý tương ứng; hoặc tục bói Kiều đầu năm để đoán vận mệnh; hoặc các bài vịnh Kiều của Tản Đà, Chu Mạnh Trinh ngâm vịnh về số phận các nhân vật.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.