Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập một

Giải Câu hỏi trang 81 SGK Ngữ văn 11

Tôi có một ước mơ (Mác-tin Lu-thơ Kinh)   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Chúng ta làm sao có thể hài lòng khi tấm thân nặng quằn mệt mỏi vì hành trình xa xôi vẫn không thuê được phòng nghỉ ngơi trên xa lộ cao tốc hay khách sạn trong thành phố. Chúng ta không thể hài lòng khi người da đen chưa được tự do di chuyển mà chỉ từ biệt khu nhỏ đến biệt khu lớn dành riêng. Chúng ta sẽ không hài lòng khi con cháu của chúng ta bị tước đi nhân phẩm và đoạt mất chân giá trị của mình bởi tấm bảng ghi: "Chỉ dành cho người da trắng". Chúng ta sẽ không hài lòng khi một người da đen ở Mi-xi-xi-pi (Mississippi) không được quyền bầu cử, và khi người da đen ở Niu Oóc (New York) không cảm thấy có lí do gì để bầu.

Qua cách diễn đạt và đưa bằng chứng, tác giả đã thể hiện thái độ và tình cảm của mình như thế nào?

Gợi ý trả lời

Phân tích cách diễn đạt và cách đưa bằng chứng của tác giả:

a) Cách diễn đạt:

- Tác giả sử dụng điệp ngữ "Chúng ta không thể hài lòng", "Chúng ta sẽ không hài lòng" lặp lại ở đầu các câu, tạo nên giọng điệu dồn dập, mạnh mẽ, kiên quyết. Phép điệp vừa nhấn mạnh thái độ không khoan nhượng, vừa tạo nhịp điệu hùng biện, giàu sức truyền cảm, khơi dậy tinh thần đấu tranh.

- Lối nói phủ định ("không thể", "sẽ không hài lòng") thể hiện sự dứt khoát, không thỏa hiệp trước bất công: chừng nào người da đen còn chưa có tự do và bình đẳng thực sự thì cuộc đấu tranh còn chưa dừng lại.

- Giọng văn vừa thiết tha vừa đanh thép, kết hợp lí trí tỉnh táo với cảm xúc mãnh liệt, tạo nên sức thuyết phục của một bài diễn thuyết.

b) Cách đưa bằng chứng:

- Tác giả nêu một loạt dẫn chứng cụ thể, chân thực về nỗi khổ và sự bất công mà người da đen phải chịu: không thuê được phòng nghỉ khi mệt mỏi; bị giam hãm trong các "biệt khu" dành riêng; con cháu bị tước nhân phẩm bởi tấm bảng "Chỉ dành cho người da trắng"; không được quyền bầu cử (ở Mi-xi-xi-pi) hoặc không có lí do để đi bầu (ở Niu Oóc).

- Các bằng chứng được sắp xếp theo lối liệt kê, tăng tiến, đi từ nhu cầu sinh hoạt thường nhật đến quyền con người, quyền công dân thiêng liêng, cho thấy sự bất công diễn ra ở mọi mặt của đời sống, trên khắp các vùng miền (cả miền Nam lẫn miền Bắc nước Mỹ).

c) Thái độ và tình cảm của tác giả:

- Thái độ: căm ghét, lên án mạnh mẽ chế độ phân biệt chủng tộc; kiên quyết, bền bỉ, không khoan nhượng, không thỏa hiệp trong cuộc đấu tranh đòi tự do, bình đẳng.

- Tình cảm: thương yêu, đồng cảm sâu sắc với những đau khổ, tủi nhục của người da đen; trân trọng nhân phẩm và quyền sống của con người; nuôi khát vọng cháy bỏng về một xã hội công bằng, bác ái.

→ Qua cách diễn đạt giàu sức hùng biện và hệ thống bằng chứng cụ thể, thuyết phục, tác giả đã bộc lộ một trái tim nhân ái, một ý chí đấu tranh mạnh mẽ và niềm tin mãnh liệt vào công lí.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.