Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập một

Giải Câu hỏi trang 21 SGK Ngữ văn 11

Vợ nhặt (Kim Lân)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hình ảnh "lá cờ đỏ" hiện lên trong tâm trí của Tràng có ý nghĩa gì?
(văn bản: Vợ nhặt – Kim Lân)

Gợi ý trả lời

a) Vị trí và hoàn cảnh xuất hiện của hình ảnh

Hình ảnh "lá cờ đỏ" xuất hiện ở phần kết thúc truyện, trong buổi sáng đầu tiên sau khi Tràng "nhặt" được vợ. Khi nghe người vợ kể chuyện ở mạn Thái Nguyên, Bắc Giang người ta không chịu đóng thuế nữa mà còn phá kho thóc của Nhật chia cho người đói, trong óc Tràng "vẫn thấy đám người đói và lá cờ đỏ bay phấp phới". Đây là một hình ảnh thoáng hiện trong tâm trí nhân vật nhưng mang ý nghĩa tư tưởng sâu sắc.

b) Ý nghĩa của hình ảnh "lá cờ đỏ"

- *Biểu tượng của cách mạng, của sự đổi đời:* "Lá cờ đỏ" chính là lá cờ của Việt Minh, gợi đến phong trào cách mạng, đến con đường đấu tranh để thoát khỏi đói nghèo, áp bức. Nó báo hiệu một con đường mới đang mở ra cho những người dân nghèo như Tràng.

- *Biểu tượng của niềm tin và hi vọng vào tương lai:* Hình ảnh ấy hiện lên khép lại câu chuyện bằng một ánh sáng lạc quan. Giữa nạn đói thê thảm, giữa cái chết rình rập, con người vẫn hướng tới sự sống, vẫn tin vào một ngày mai tươi sáng hơn. Lá cờ đỏ bay phấp phới là tín hiệu của sự hồi sinh, của hạnh phúc và tương lai.

- *Thể hiện sự vận động trong nhận thức của nhân vật:* Từ một người lao động vô tư, chỉ lo miếng ăn trước mắt, Tràng đã mơ hồ nghĩ tới sự thay đổi, tới cách mạng. Hình ảnh lá cờ đỏ gợi mở khả năng người nông dân nghèo sẽ đi theo cách mạng để tự giải phóng mình.

- *Thể hiện tư tưởng nhân đạo mới mẻ của Kim Lân:* Nhà văn không để nhân vật chìm trong bế tắc như văn học hiện thực trước Cách mạng, mà chỉ cho họ một lối thoát, một hướng đi. Đặt niềm tin vào khả năng cách mạng của người nông dân chính là chiều sâu tư tưởng nhân đạo của tác phẩm.

c) Giá trị nghệ thuật

Hình ảnh được đặt ở cuối truyện tạo nên kết cấu mở, giàu dư âm, hướng người đọc tới niềm tin và ánh sáng. Đây là nét khác biệt căn bản giữa "Vợ nhặt" với các tác phẩm hiện thực phê phán trước đó.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.