Giải Đề 3 trang 157 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Trình bày ý kiến của bạn về một vấn đề xã hội đang được nhiều người quan tâm và khiến bạn thực sự thấy trăn trở.
Gợi ý trả lời
## Trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội đang được nhiều người quan tâm và khiến bạn thực sự thấy trăn trở
> Vấn đề chọn trình bày: *Hiện tượng sống ảo và sự lệ thuộc vào mạng xã hội của giới trẻ hiện nay.*
Dưới đây là bài nói/bài viết hoàn chỉnh theo đúng bố cục ba phần mà SGK Ngữ văn 11 (Kết nối tri thức) yêu cầu đối với kiểu bài trình bày ý kiến về một vấn đề xã hội.
---
### a) Mở đầu — Nêu vấn đề và lí do khiến bản thân trăn trở
Kính thưa thầy cô và các bạn, trong thời đại công nghệ số, chiếc điện thoại thông minh đã trở thành "vật bất li thân" của mỗi người. Bên cạnh những tiện ích không thể phủ nhận, tôi thực sự trăn trở trước một hiện tượng đang ngày càng phổ biến trong giới trẻ: sống ảo và sự lệ thuộc quá mức vào mạng xã hội. Đây là vấn đề được nhiều người quan tâm, bởi nó ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống tinh thần, nhân cách và cả tương lai của thế hệ trẻ — trong đó có chính chúng ta.
###
b) Triển khai — Giải thích, phân tích thực trạng, nguyên nhân, hậu quả và bày tỏ quan điểm
b1) Giải thích khái niệm:
- *"Sống ảo"* là lối sống chú trọng thể hiện bản thân trên không gian mạng, chạy theo những lượt thích (like), lượt theo dõi (follow) và sự tán dương ảo, đôi khi tô vẽ một hình ảnh khác xa với con người thật.
- *"Lệ thuộc mạng xã hội"* là tình trạng dành quá nhiều thời gian cho Facebook, TikTok, Instagram… đến mức khó rời ra, cảm thấy bồn chồn, trống trải khi không được "lên mạng".
b2) Thực trạng:
Không khó để bắt gặp hình ảnh các bạn trẻ cúi đầu vào màn hình ở mọi nơi: trong bữa cơm gia đình, lớp học, thậm chí khi đi cùng bạn bè. Nhiều người có thể thức khuya lướt mạng hàng giờ, chụp hàng chục tấm ảnh chỉ để chọn một tấm "sống ảo", hay chạy theo những trào lưu (trend) vô bổ, nguy hiểm để câu like.
b3) Nguyên nhân:
- *Chủ quan:* nhu cầu được khẳng định, được chú ý của tuổi trẻ; thiếu bản lĩnh và mục tiêu sống rõ ràng nên dễ bị cuốn theo đám đông.
- *Khách quan:* sự hấp dẫn, tính gây nghiện trong thuật toán của các nền tảng mạng; sự buông lỏng quản lí từ gia đình và nhà trường.
b4) Hậu quả — điều khiến tôi trăn trở nhất:
- Lãng phí thời gian, sức khỏe sa sút, học hành sa sút.
- Tâm lí bị tổn thương: dễ tự ti, ganh tị khi so sánh mình với hình ảnh "hoàn hảo" của người khác trên mạng.
- Đánh mất những giá trị thật: tình cảm gia đình, bạn bè ngoài đời thực trở nên lạnh nhạt; đánh mất cả sự trung thực với chính mình.
b5) Ý kiến, quan điểm của bản thân:
Tôi cho rằng mạng xã hội không có lỗi — lỗi nằm ở cách con người sử dụng nó. Chúng ta hoàn toàn có thể biến mạng xã hội thành công cụ học tập, kết nối và lan tỏa điều tốt đẹp, thay vì để nó điều khiển mình. Mỗi bạn trẻ cần xác lập cho mình một "bộ lọc" và một giới hạn: biết sử dụng có chọn lọc, có kế hoạch, và quan trọng hơn cả là dám sống thật với giá trị mình có.
b6) Giải pháp:
- Mỗi cá nhân: quản lí thời gian, đặt ra giới hạn truy cập, tìm niềm vui ở đời sống thực (đọc sách, thể thao, hoạt động xã hội).
- Gia đình và nhà trường: đồng hành, định hướng, giáo dục kĩ năng sử dụng mạng an toàn, văn minh.
- Xã hội: lan tỏa những nội dung tích cực, lành mạnh trên không gian mạng.
###
c) Kết luận — Khẳng định lại ý kiến và nêu bài học
Sống ảo và lệ thuộc mạng xã hội là một vấn đề đáng để mỗi người trẻ nhìn lại. Tôi mong rằng mỗi chúng ta sẽ là người làm chủ công nghệ chứ không trở thành "nô lệ" của nó, để không đánh mất tuổi trẻ quý giá trong thế giới ảo. Hãy tỉnh táo giữa thế giới ảo để sống trọn vẹn với cuộc đời thật. Xin cảm ơn thầy cô và các bạn đã lắng nghe.
---
*Lưu ý cách làm:* Bài viết bám sát yêu cầu của SGK — nêu rõ vấn đề xã hội, bày tỏ ý kiến cá nhân một cách thuyết phục bằng lí lẽ và dẫn chứng, có bố cục ba phần mạch lạc và thể hiện được sự trăn trở chân thành của người viết.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.