Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập một

Giải Bài 1 trang 131 SGK Ngữ văn 11

Sống, hay không sống – đó là vấn đề (trích Hăm-lét) – Uy-li-am Sếch-xpia   Gợi ý trả lời

Đề bài

Xác định ý nghĩa lời thoại của các nhân vật trước khi Hăm-lét xuất hiện.
(văn bản: Sống, hay không sống – đó là vấn đề (trích Hăm-lét) – Uy-li-am Sếch-xpia)

Gợi ý trả lời

Xác định ý nghĩa lời thoại của các nhân vật trước khi Hăm-lét xuất hiện

Trong đoạn trích *Sống, hay không sống – đó là vấn đề*, trước khi Hăm-lét bước ra sân khấu với lời độc thoại nổi tiếng, trên sân khấu là cuộc đối thoại giữa vua Clô-đi-út, hoàng hậu Ga-tơ-rút, cận thần Pô-lô-ni-út cùng Rô-den-cran và Ghin-đơn-xtơn. Có thể xác định ý nghĩa những lời thoại ấy như sau:

a) Lời thoại cho thấy nội dung, mục đích trực tiếp của cuộc trò chuyện

- Nhà vua và hoàng hậu dò hỏi Rô-den-cran, Ghin-đơn-xtơn (hai người bạn học được triệu về) về nguyên nhân thái độ "điên dại", khác thường của Hăm-lét. Hai kẻ này báo lại rằng chưa dò được tận gốc tâm bệnh của chàng, chỉ thấy Hăm-lét lảng tránh, giữ kẽ.
- Nhà vua cùng Pô-lô-ni-út bàn và dàn xếp một mưu kế: cho Ô-phê-li-a "tình cờ" gặp gỡ Hăm-lét, còn vua và Pô-lô-ni-út thì nấp kín để rình nghe, dò xét, nhằm xác định xem Hăm-lét điên vì tình hay vì một lí do nguy hiểm nào khác.

⇒ Về bề mặt, đây là những lời thoại phục vụ việc điều tra, theo dõi Hăm-lét.

b) Ý nghĩa sâu xa – giá trị nghệ thuật của các lời thoại đó

- Dựng lên bầu không khí của triều đình Đan Mạch: một thế giới đầy nghi kị, rình mò, giả dối, mưu mô. Ai cũng dò xét, giăng bẫy lẫn nhau; quan hệ vua – tôi, bạn bè đều bị chi phối bởi toan tính. Đó chính là hình ảnh "nhà tù Đan Mạch" ngột ngạt mà Hăm-lét phải sống.
- Làm nổi bật hoàn cảnh của Hăm-lét: chàng bị vây quanh bởi cạm bẫy, bị theo dõi ngay cả bởi người yêu và bạn thân. Điều này lí giải vì sao Hăm-lét phải giả điên để tự vệ và che giấu ý định, đồng thời cho thấy nỗi cô đơn, sự giằng xé của một con người lương thiện giữa một triều đình thối nát.
- Tạo sự tương phản – chuẩn bị (đệm) cho lời độc thoại của Hăm-lét: những lời thoại nhỏ nhen, đầy tính toán của bọn quyền thần đối lập gay gắt với lời độc thoại cao cả, trăn trở về lẽ sống – chết, về nhân sinh của Hăm-lét sắp vang lên. Nhờ đó, tầm vóc tư tưởng và vẻ đẹp nhân cách của nhân vật chính càng được tôn lên.

Kết luận: Những lời thoại của các nhân vật trước khi Hăm-lét xuất hiện vừa dẫn dắt mạch kịch (âm mưu dò xét, thử Hăm-lét), vừa phơi bày bản chất giả dối, đầy mưu toan của triều đình Đan Mạch, qua đó làm nền tương phản để khắc họa bi kịch và vẻ đẹp tư tưởng của nhân vật Hăm-lét.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.