Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập một

Giải Câu 8 trang 84 SGK Ngữ văn 11

Tôi có một ước mơ (Mác-tin Lu-thơ Kinh)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Từ bài diễn văn Tôi có một ước mơ, bạn rút ra được bài học gì trong việc tạo lập một văn bản nghị luận giàu sức thuyết phục?
(văn bản: Tôi có một ước mơ – Mác-tin Lu-thơ Kinh)

Gợi ý trả lời

Bài học về cách tạo lập một văn bản nghị luận giàu sức thuyết phục (rút ra từ *Tôi có một ước mơ* – Mác-tin Lu-thơ Kinh):

a) Phải có một luận đề (quan điểm) rõ ràng, chính nghĩa và giàu giá trị nhân văn.
Sức thuyết phục trước hết đến từ nội dung tư tưởng. Mác-tin Lu-thơ Kinh hướng tới khát vọng tự do, bình đẳng cho người da đen – một mục tiêu cao đẹp, hợp đạo lí và lẽ phải. Bài học: người viết cần xác định một luận đề đúng đắn, chạm đến những giá trị chung của con người (tự do, công bằng, nhân phẩm) thì mới dễ được đồng tình.

b) Hệ thống luận điểm, lí lẽ phải chặt chẽ, có căn cứ xác đáng.
Tác giả lập luận trên nền tảng những văn kiện lịch sử (Tuyên ngôn Độc lập, Tuyên ngôn Giải phóng nô lệ, Hiến pháp Mỹ) để khẳng định quyền bình đẳng là lời hứa, là lẽ phải không thể chối cãi. Bài học: lí lẽ cần dựa vào bằng chứng, dẫn chứng đáng tin (lịch sử, pháp lí, thực tiễn), lập luận đi theo trình tự hợp lí để người đọc, người nghe không thể bác bỏ.

c) Biết kết hợp lí lẽ với yếu tố biểu cảm để tác động vào cả trí tuệ lẫn tình cảm.
Văn bản không chỉ thuyết phục bằng lí trí mà còn khơi dậy cảm xúc mạnh mẽ về nỗi đau bất công và niềm tin vào tương lai. Bài học: văn nghị luận giàu sức thuyết phục cần có sự hòa quyện giữa lí lẽ sắc bén và cảm xúc chân thành, mãnh liệt của người viết.

d) Sử dụng linh hoạt các biện pháp tu từ và giọng điệu giàu sức truyền cảm.
Điệp ngữ "Tôi có một ước mơ", "Hãy để tự do ngân vang", các hình ảnh so sánh, ẩn dụ, lối nói giàu nhịp điệu… tạo nên âm hưởng hùng hồn, lôi cuốn. Bài học: cần vận dụng các biện pháp tu từ (điệp, so sánh, ẩn dụ…), lựa chọn từ ngữ và giọng điệu phù hợp để tăng sức hấp dẫn và khả năng lay động.

đ) Hướng tới đối tượng tiếp nhận và khơi dậy niềm tin, hành động.
Mác-tin Lu-thơ Kinh luôn gắn ước mơ cá nhân với khát vọng của cả dân tộc, kêu gọi đoàn kết và đấu tranh bằng con đường hòa bình. Bài học: người viết phải xác định rõ đối tượng, mục đích, biết cổ vũ, khơi gợi niềm tin và thôi thúc người đọc, người nghe hành động.

Khái quát: Một văn bản nghị luận giàu sức thuyết phục là văn bản có luận đề đúng đắn, giàu giá trị; luận điểm – lí lẽ – bằng chứng chặt chẽ, xác đáng; kết hợp hài hòa giữa trí tuệ và cảm xúc; ngôn ngữ, giọng điệu giàu hình ảnh và sức truyền cảm; đồng thời hướng đến người tiếp nhận để khơi dậy niềm tin và hành động.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.