Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập một

Giải Câu hỏi trang 76 SGK Ngữ văn 11

Văn bản 1. Cầu hiền chiếu (Chiếu cầu hiền) - Ngô Thì Nhậm   Gợi ý trả lời

Đề bài

Có không ít câu chuyện thú vị về việc vua chúa hay lãnh đạo đất nước muốn chiêu mộ hiền tài ra gánh vác trọng trách quốc gia. Hãy chia sẻ một câu chuyện mà bạn biết.
(văn bản: Cầu hiền chiếu (Chiếu cầu hiền) - Ngô Thì Nhậm)

Gợi ý trả lời

Gợi ý câu chuyện: Lưu Bị ba lần đến lều cỏ cầu Gia Cát Lượng (điển tích "Tam cố thảo lư")

Đây là một trong những câu chuyện chiêu hiền nổi tiếng nhất, được kể lại trong *Tam quốc diễn nghĩa*.

a) Hoàn cảnh: Cuối thời Đông Hán, Trung Hoa loạn lạc, quần hùng cát cứ. Lưu Bị tuy có chí lớn khôi phục nhà Hán nhưng binh ít, tướng thiếu, lại chưa có người mưu lược giúp vạch ra đường lối lâu dài. Nghe danh Gia Cát Lượng (Khổng Minh) là bậc kỳ tài đang ở ẩn tại Long Trung, Lưu Bị quyết tâm đến mời.

b) Diễn biến: Lưu Bị cùng hai em kết nghĩa là Quan Vũ và Trương Phi lặn lội đến lều cỏ của Gia Cát Lượng.
- Lần thứ nhất, Khổng Minh đi vắng, ba người đành trở về.
- Lần thứ hai, giữa trời đông giá rét, họ lại đến nhưng vẫn không gặp. Trương Phi nóng nảy muốn bỏ cuộc, song Lưu Bị vẫn kiên nhẫn.
- Lần thứ ba, Gia Cát Lượng đang ngủ trưa, Lưu Bị không dám đánh thức mà đứng chắp tay chờ ngoài sân hồi lâu cho đến khi ông tỉnh dậy.

c) Kết quả và ý nghĩa: Cảm động trước tấm lòng thành và sự khiêm nhường, trọng người tài của Lưu Bị, Gia Cát Lượng đã xuống núi phò tá. Ngay trong lần gặp, ông trình bày sách lược "Long Trung đối sách" chia ba thiên hạ, trở thành vị quân sư trụ cột giúp Lưu Bị dựng nên nhà Thục Hán.

Câu chuyện cho thấy muốn có hiền tài gánh vác việc nước, người lãnh đạo phải thật sự chân thành, kiên trì và biết hạ mình trọng kẻ sĩ — đúng với tinh thần "cầu hiền" mà *Chiếu cầu hiền* của Ngô Thì Nhậm thể hiện.

*(Có thể thay bằng các câu chuyện khác như: Lê Lợi – Nguyễn Trãi trong khởi nghĩa Lam Sơn, hay việc vua chúa Việt Nam dựng bia Tiến sĩ ở Văn Miếu để chiêu mộ, tôn vinh người tài.)*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.