Giải Bài 4 trang 70 SGK Ngữ văn 11
Đề bài
Bạn hình dung như thế nào về không khí thời đại được tái hiện trong văn bản?
(văn bản: Nữ phóng viên đầu tiên – Trần Nhật Vy)
Gợi ý trả lời
Phân tích không khí thời đại được tái hiện trong văn bản _Nữ phóng viên đầu tiên_ (Trần Nhật Vy)
Văn bản viết về bà Manh Manh nữ sĩ (Nguyễn Thị Kiêm) – nữ phóng viên, nhà báo nữ đầu tiên của làng báo Việt Nam những năm 1930. Qua cuộc đời và hoạt động của bà, tác giả tái hiện sinh động không khí của xã hội Việt Nam những năm đầu thế kỉ XX, có thể hình dung qua các phương diện sau:
a) Một thời đại giao thời, chuyển mình mạnh mẽ giữa cũ và mới
- Đây là buổi giao thời khi tư tưởng phong kiến bảo thủ (trọng nam khinh nữ, "tam tòng tứ đức", quan niệm "nữ nhi thường tình") còn nặng nề nhưng đang bị lung lay.
- Đồng thời, làn gió văn minh phương Tây, tư tưởng dân chủ, tiến bộ tràn vào, thổi bùng khát vọng canh tân, đổi mới trong đời sống tinh thần của xã hội.
b) Không khí sôi nổi của phong trào đấu tranh cho nữ quyền và giải phóng phụ nữ
- Vấn đề "nữ quyền", bình đẳng nam nữ trở thành đề tài nóng bỏng, được tranh luận công khai trên báo chí, diễn đàn.
- Hình ảnh người phụ nữ bước ra khỏi "chốn phòng the", tham gia diễn thuyết, viết báo, bày tỏ chính kiến trước đám đông cho thấy một thế hệ phụ nữ mới mạnh mẽ, tự tin, dám phá bỏ định kiến.
c) Đời sống văn hóa – báo chí, học thuật phát triển, tranh luận cởi mở, dân chủ
- Báo chí quốc ngữ phát triển mạnh, trở thành diễn đàn công khai để trao đổi tư tưởng.
- Các cuộc diễn thuyết, tranh luận về Thơ mới, về nữ quyền… diễn ra sôi nổi, thu hút đông đảo công chúng, cho thấy một không khí học thuật – văn hóa cởi mở, dân chủ, khao khát cái mới.
d) Tinh thần tiến bộ, khát khao tự do và ý thức cá nhân trỗi dậy
- Con người thời đại ấy – đặc biệt là tầng lớp trí thức, thanh niên – mang khát vọng tự do, bình đẳng, dám khẳng định cái tôi, dám dấn thân cho những điều mới mẻ, tốt đẹp.
Nhận xét chung: Qua chân dung "nữ phóng viên đầu tiên", văn bản làm sống dậy một thời đại đầy biến động nhưng tràn trề sức sống – thời đại giao thời cũ – mới, nơi những định kiến phong kiến bị thách thức và tinh thần tiến bộ, dân chủ, khát vọng giải phóng con người (nhất là người phụ nữ) đang trỗi dậy mạnh mẽ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.