Sách giáo khoa Ngữ văn 11 Tập hai

Giải Bài 1 trang 70 SGK Ngữ văn 11

Nữ phóng viên đầu tiên (Trần Nhật Vy)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Văn bản được triển khai theo trình tự nào? Đánh giá hiệu quả của việc triển khai văn bản theo trình tự đó.
(văn bản: Nữ phóng viên đầu tiên – Trần Nhật Vy)

Gợi ý trả lời

Bài 1 (trang 71) — Văn bản *Nữ phóng viên đầu tiên* (Trần Nhật Vy)

a) Trình tự triển khai văn bản

Văn bản được triển khai chủ yếu theo trình tự thời gian (trình tự tuyến tính), gắn với các chặng trong cuộc đời và sự nghiệp của nhân vật Manh Manh nữ sĩ (Nguyễn Thị Kiêm) — người phụ nữ làm báo đầu tiên:

- Mở đầu bằng việc giới thiệu bối cảnh những năm 30 của thế kỉ XX, thời điểm xuất hiện người nữ phóng viên đầu tiên, cùng những nét chung về nhân vật.
- Kể lại quá trình Nguyễn Thị Kiêm bước vào nghề báo, nổi lên như một cây bút nữ táo bạo, đi diễn thuyết cổ vũ Thơ mới và đấu tranh đòi quyền bình đẳng, giải phóng cho phụ nữ.
- Thuật lại những hoạt động, sự kiện tiêu biểu làm nên tên tuổi bà (các buổi diễn thuyết sôi nổi, những cuộc tranh luận trên báo chí đương thời).
- Khép lại bằng những năm tháng cuối đời và sự lặng lẽ, bị lãng quên của nhân vật.

Trong mạch thời gian ấy, tác giả còn kết hợp triển khai theo quan hệ nhân quả và theo từng phương diện (con người, tài năng, hoạt động xã hội), đồng thời đưa nhiều tư liệu, hình ảnh, ý kiến đương thời để làm rõ chân dung nhân vật.

b) Đánh giá hiệu quả của trình tự đó

- Dựng lại trọn vẹn, mạch lạc chân dung nhân vật: người đọc hình dung được cả một hành trình từ lúc khởi nghiệp đến lúc kết thúc, thấy rõ sự vận động và trưởng thành trong tư tưởng, sự nghiệp của Manh Manh nữ sĩ.
- Tăng tính chân thực, khách quan, thuyết phục: mỗi mốc thời gian đều gắn với sự kiện và tư liệu cụ thể, khiến thông tin đáng tin cậy, đúng đặc trưng của văn bản thông tin.
- Làm nổi bật ý nghĩa lịch sử của nhân vật: đặt nhân vật trong dòng thời gian và bối cảnh xã hội đương thời giúp người đọc nhận ra bà là "người đầu tiên" mở đường, một hiện tượng tiên phong cho báo chí và phong trào nữ quyền Việt Nam nửa đầu thế kỉ XX.
- Dễ theo dõi và khơi gợi cảm xúc: cách sắp xếp hợp lí vừa giúp người đọc dễ nắm thông tin, vừa khơi dậy sự trân trọng, cảm phục đối với một người phụ nữ tài năng, bản lĩnh mà về sau lại bị quên lãng.

→ Nhờ trình tự triển khai hợp lí ấy, văn bản vừa cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác, vừa thể hiện được thái độ ngợi ca, trân trọng của tác giả đối với nhân vật.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.