Giải Câu 7 trang 81 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Nhà thơ Xuân Diệu từng viết: "Hãy nhìn đời bằng đôi mắt xanh non" (Đôi mắt xanh non, trong tập Riêng chung, NXB Văn học, Hà Nội, 1960). Dựa vào nội dung văn bản Yêu và đồng cảm, hãy nêu lí do khiến nhà thơ Xuân Diệu đề nghị như vậy.
(văn bản: Yêu và đồng cảm (Phong Tử Khải))
Gợi ý trả lời
Mở ý: "Đôi mắt xanh non" là cách nói hình ảnh chỉ cái nhìn tươi non, trong trẻo, hồn nhiên và mới mẻ như buổi ban đầu — cái nhìn của trẻ thơ chưa bị thói quen, định kiến hay lối sống thực dụng của người lớn làm cho chai sạn. Dựa vào nội dung văn bản *Yêu và đồng cảm* của Phong Tử Khải, có thể lí giải vì sao Xuân Diệu đề nghị "Hãy nhìn đời bằng đôi mắt xanh non" như sau:
a) Vì chỉ cái nhìn tươi non, hồn nhiên ấy mới giúp con người phát hiện và cảm nhận được vẻ đẹp của vạn vật. Trong văn bản, Phong Tử Khải đề cao "tấm lòng trẻ thơ" của người nghệ sĩ: trẻ em nhìn thế giới bằng đôi mắt trong sáng, luôn thấy mọi vật đều mới lạ, sống động, đáng yêu. Người lớn vì quen nhìn đời bằng con mắt thực dụng, thực tế nên thường bỏ qua cái đẹp ngay bên cạnh mình. Muốn giữ được khả năng rung động trước cái đẹp, con người phải tập nhìn đời bằng "đôi mắt xanh non".
b) Vì cái nhìn ấy chứa đựng tình yêu và lòng đồng cảm với muôn loài. Theo Phong Tử Khải, trẻ thơ (và người nghệ sĩ có tấm lòng trẻ thơ) đồng cảm với tất cả, không phân biệt lớn - nhỏ, sang - hèn, sống - chết: chúng có thể trò chuyện với cây cỏ, chim muông, đồ vật, coi vạn vật đều có sự sống, có tình cảm như mình. "Đôi mắt xanh non" chính là đôi mắt biết yêu thương, biết hòa mình và san sẻ với thế giới — đó là cội nguồn của nghệ thuật và cũng là cách sống đẹp.
c) Vì đó là cách để con người sống chan hòa, nhân hậu và sáng tạo. Nhìn đời bằng đôi mắt xanh non, con người giữ được sự tươi mới trong tâm hồn, luôn ngạc nhiên, trân trọng và biết ơn cuộc sống, từ đó sống giàu tình yêu thương và khơi dậy năng lực sáng tạo. Lời đề nghị của Xuân Diệu vì thế gặp gỡ với tư tưởng cốt lõi của Phong Tử Khải: nghệ thuật và cuộc sống đẹp đẽ đều bắt nguồn từ tình yêu và sự đồng cảm, mà muốn có được tình yêu, sự đồng cảm ấy thì phải nhìn đời bằng cái nhìn hồn nhiên, trong trẻo của trẻ thơ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.