Giải Câu hỏi trang 84 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Nhan đề và những thông tin trong phần sa-pô của văn bản có gì đáng chú ý?
(văn bản: Phục hồi tầng ozone: Thành công hiếm hoi của nỗ lực toàn cầu – Lê My)
Gợi ý trả lời
Nhan đề: "Phục hồi tầng ozone: Thành công hiếm hoi của nỗ lực toàn cầu"
a) Về cấu trúc, nhan đề gồm hai vế ngăn cách bằng dấu hai chấm:
- Vế trước – "Phục hồi tầng ozone" – nêu trực tiếp đề tài, vấn đề chính mà văn bản đề cập (việc tầng ozone đang được hàn gắn, hồi phục).
- Vế sau – "Thành công hiếm hoi của nỗ lực toàn cầu" – đưa ra lời đánh giá, nhận định của người viết về sự kiện đó.
b) Nhan đề có điểm đáng chú ý ở thái độ, quan điểm của tác giả:
- Từ "thành công" khẳng định đây là một kết quả tích cực, một tin vui.
- Từ "hiếm hoi" vừa nhấn mạnh tính chất đặc biệt, bất ngờ của kết quả, vừa gợi ra một thực tế: phần lớn những nỗ lực chung của nhân loại trước các vấn đề môi trường toàn cầu thường ít khi thành công. Nhờ đó nhan đề khơi gợi sự tò mò, thu hút người đọc muốn tìm hiểu vì sao lần này lại thành công.
- Cụm "nỗ lực toàn cầu" cho thấy đây là thành quả của sự chung tay, hợp tác của cả cộng đồng quốc tế chứ không phải của riêng một quốc gia nào.
Thông tin trong phần sa-pô (lời dẫn in đậm/nghiêng ngay dưới nhan đề):
c) Sa-pô làm nhiệm vụ tóm tắt, dẫn dắt: nêu khái quát nội dung và vấn đề cốt lõi của văn bản (tầng ozone đang dần được phục hồi nhờ việc thế giới cùng cắt giảm, loại bỏ các chất làm suy giảm ozone theo Nghị định thư Montreal).
d) Thông tin ở sa-pô đáng chú ý vì:
- Xác nhận và cụ thể hóa ý đánh giá trong nhan đề: chỉ ra đây là trường hợp hiếm hoi mà cả nhân loại cùng hành động và đã đạt được kết quả rõ rệt, có thể đo lường được.
- Nêu bật ý nghĩa, bài học của sự kiện: thành công trong việc bảo vệ tầng ozone trở thành một tấm gương, một hình mẫu cho thấy nếu các quốc gia đồng lòng hợp tác thì hoàn toàn có thể giải quyết được những vấn đề môi trường mang tính toàn cầu (gợi liên hệ tới cuộc chiến chống biến đổi khí hậu hiện nay).
- Nhờ cô đọng mà giàu thông tin, sa-pô giúp người đọc nắm ngay được tinh thần chủ đạo của bài viết và tạo tâm thế tiếp nhận tích cực, đồng thời thể hiện thái độ trân trọng, lạc quan của tác giả trước nỗ lực chung của con người.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.