Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Câu hỏi trang 79 SGK Ngữ văn 10

Tính chất của nghệ thuật Việt (văn bản thông tin, Ngữ văn 10 tập hai, KNTT)   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Nghệ thuật Việt trước hết mang tính chất tôn giáo. Nó phản ánh rõ nét những tín ngưỡng đa dạng của dân tộc. Đạo Phật, đạo Lão, với đám rước vô tận những thần thánh và ma quỷ đủ loại, là những yếu tố lớn thúc đẩy sự sáng tạo nghệ thuật phong phú của người Việt Nam. Trong nhiều thế kỉ, từ thế kỉ VII đến XIV, Việt Nam chịu ảnh hưởng của đạo Phật đương lúc thắng thế, như ta thấy, đã vừa tạo ra nhiều tông phái cùng những tác phẩm văn học vô giá, vừa làm nảy ra từ lòng đất nước này vô số công trình kiến trúc. Sự pha trộn của ba học thuyết tôn giáo, gọi là tam giáo, được kiểm soát bởi các khoa thi do nhà nước tổ chức, đã là ngọn nguồn của hầu hết các mô típ trang trí.

Mặt khác, sự thống nhất văn hoá, do sự giảng dạy áp đặt lâu dài những kinh sách Nho giáo, đã tạo nên ở một mặt nào đó của nghệ thuật Việt, bên cạnh tính vĩnh cửu của hình thức và đề tài, là một vẻ uy nghi xứng đáng với địa vị đứng đầu của đấng thiên tử và của các bậc đại hiền túc nho, nguyên là những người đề xướng mọi quy tắc chính trị. Để thoả mãn sự kiêu hãnh của các vua chúa cùng những đại thần xuất thân từ hàng Nho sĩ, để làm cho tên tuổi họ thành bất tử, những cung điện đẹp đẽ, những lăng mộ xinh xắn, những vườn hoa phong phú cùng những tấm bia tinh tế đã được xây dựng. Vì nhu cầu thờ cúng chính thức, người ta đã xây cất những đền chùa uy nghiêm, chế tạo những vật dụng với một thị hiếu tinh vi.

Những yếu tố nào đã ảnh hưởng đến nghệ thuật Việt?

Gợi ý trả lời

Căn cứ vào ngữ liệu, có thể xác định các yếu tố đã ảnh hưởng đến nghệ thuật Việt như sau:

a) Yếu tố tôn giáo, tín ngưỡng

Trước hết, nghệ thuật Việt "mang tính chất tôn giáo", phản ánh những tín ngưỡng đa dạng của dân tộc. Cụ thể:
- Đạo Phật và đạo Lão, với "đám rước vô tận những thần thánh và ma quỷ đủ loại", là những yếu tố lớn thúc đẩy sự sáng tạo nghệ thuật phong phú của người Việt. Riêng đạo Phật (từ thế kỉ VII đến XIV) đã tạo ra nhiều tông phái, nhiều tác phẩm văn học vô giá và vô số công trình kiến trúc.
- Sự pha trộn của ba học thuyết tôn giáo (tam giáo) là ngọn nguồn của hầu hết các mô típ trang trí.

b) Yếu tố Nho giáo và sự thống nhất văn hoá

Sự giảng dạy, áp đặt lâu dài những kinh sách Nho giáo đã tạo nên sự thống nhất văn hoá, mang lại cho nghệ thuật Việt vẻ "uy nghi" cùng tính vĩnh cửu của hình thức và đề tài.

c) Yếu tố chính trị — nhu cầu của vua chúa, quan lại (Nho sĩ)

Để thoả mãn sự kiêu hãnh và làm bất tử tên tuổi của các vua chúa, đại thần xuất thân Nho sĩ, người ta đã xây dựng những cung điện, lăng mộ, vườn hoa, bia đá tinh tế.

d) Yếu tố thờ cúng (nhu cầu tín ngưỡng chính thức)

Vì nhu cầu thờ cúng chính thức, người ta đã xây cất những đền chùa uy nghiêm và chế tạo những vật dụng với thị hiếu tinh vi.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.