Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu hỏi trang 77 SGK Ngữ văn 10

Yêu và đồng cảm (Phong Tử Khải)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Bạn thường có những cảm xúc gì mỗi lần tiếp xúc với một tác phẩm nghệ thuật (văn học, hội hoạ, âm nhạc,...)? Thử lí giải vì sao bạn có cảm xúc ấy.
(văn bản: Yêu và đồng cảm (Trích) - Phong Tử Khải)

Gợi ý trả lời

Câu hỏi kết nối trước khi đọc – đây là câu hỏi mở, khơi gợi trải nghiệm thẩm mĩ của cá nhân, nên có thể trình bày theo hai ý sau:

a) Những cảm xúc thường có mỗi khi tiếp xúc với một tác phẩm nghệ thuật

Mỗi lần đọc một tác phẩm văn học, ngắm một bức tranh hay nghe một bản nhạc, trong tôi thường trỗi dậy những cảm xúc như:

- Sự rung động, xúc động: thấy tim mình như lắng lại, có khi rưng rưng trước một câu thơ, một giai điệu buồn.
- Niềm vui sướng, say mê, thích thú: khi gặp cái đẹp – một hình ảnh trong trẻo, một màu sắc hài hoà, một tiết tấu rộn ràng.
- Sự đồng cảm, thương mến: thấy mình như hoá thân vào nhân vật, cùng vui buồn với số phận, cảnh ngộ trong tác phẩm.
- Đôi khi là sự suy tư, trăn trở: tác phẩm gợi cho tôi nghĩ về cuộc đời, về con người, về chính bản thân mình.
- Có khi là sự ngỡ ngàng, thán phục trước tài năng và tâm hồn của người nghệ sĩ.

b) Lí giải vì sao có những cảm xúc ấy

- Bởi nghệ thuật là tiếng nói của tình cảm, của tâm hồn: người nghệ sĩ gửi vào tác phẩm cả trái tim mình, nên khi tiếp nhận, trái tim người thưởng thức cũng được đánh thức, ngân lên những xúc cảm tương ứng.
- Bởi tác phẩm nghệ thuật thường phản ánh cái đẹp và những điều gần gũi, chân thật với đời sống, với trải nghiệm của mỗi người; khi bắt gặp sự đồng điệu ấy, ta thấy như được sẻ chia, được thấu hiểu.
- Bởi trong mỗi con người đều sẵn có một tấm lòng biết yêu và biết đồng cảm (đúng như điều Phong Tử Khải nói trong văn bản *Yêu và đồng cảm*). Chính tấm lòng ấy khiến ta dễ rung động trước cái đẹp và dễ hoà mình vào thế giới của tác phẩm.
- Ngoài ra, cảm xúc còn tuỳ thuộc vào vốn sống, tâm trạng và sự trưởng thành trong tâm hồn của mỗi người ở từng thời điểm tiếp nhận.

*(Lưu ý: Đây là câu hỏi mở, mỗi bạn có thể nêu những cảm xúc và cách lí giải của riêng mình, miễn là chân thành và hợp lí.)*

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.