Giải Bài 5 trang 77 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Ngoài việc biết thêm các thông tin khoa học về Trái Đất, bạn còn nhận được những thông điệp gì từ văn bản Sự sống và cái chết? Trình bày suy nghĩ của bạn về những thông điệp đó.
(văn bản: Sự sống và cái chết — Trịnh Xuân Thuận)
Gợi ý trả lời
a) Các thông điệp nhận được từ văn bản (ngoài thông tin khoa học về Trái Đất):
- Thông điệp 1 — Sự sống là một kì tích hiếm hoi, quý giá và đáng trân trọng. Trải qua gần 3 tỉ năm tiến hóa đầy chật vật, với vô vàn loài đã xuất hiện rồi biến mất, sự sống trên Trái Đất mới có được diện mạo phong phú như hôm nay. Mỗi loài, mỗi sinh vật đang tồn tại đều là kết quả của một hành trình dài và mong manh, nên sự sống xứng đáng được nâng niu, gìn giữ.
- Thông điệp 2 — Sự sống và cái chết luôn song hành; cái chết (sự diệt vong của các loài) chính là điều kiện để sự sống tiến hóa và phát triển. Nhờ có sự đào thải, biến mất của những loài cũ mà những loài mới, hoàn thiện hơn mới có cơ hội ra đời. Cái chết không hoàn toàn là mất mát mà còn mang ý nghĩa thúc đẩy sự vận động, đổi mới không ngừng của thế giới sống.
- Thông điệp 3 — Con người chỉ là một mắt xích nhỏ bé trong dòng chảy tiến hóa, không phải là trung tâm hay "chủ nhân" tuyệt đối của tự nhiên. Nhận thức được vị trí khiêm nhường ấy, con người cần sống hài hòa, có trách nhiệm với môi trường và muôn loài, biết ơn và bảo vệ sự sống chung quanh mình.
b) Suy nghĩ của bản thân về những thông điệp đó:
- Những thông điệp trên khiến em (người đọc) thay đổi cách nhìn về sự tồn tại của chính mình và của muôn loài. Khi hiểu rằng sự sống là kết quả của hàng tỉ năm tiến hóa đầy may rủi, em thấy trân trọng hơn từng sinh linh, từng cây cỏ quanh mình, và càng ý thức được trách nhiệm phải bảo vệ thiên nhiên, chống lại nạn hủy hoại môi trường, tuyệt chủng của các loài.
- Thông điệp về mối quan hệ giữa sự sống và cái chết giúp em có cái nhìn bình thản, biện chứng hơn: mọi sự vật đều vận động, sinh ra rồi mất đi theo quy luật; cái mất đi mở đường cho cái mới nảy sinh. Điều đó nhắc em sống tích cực, biết chấp nhận quy luật và không ngừng vươn lên hoàn thiện bản thân.
- Cuối cùng, nhận thức con người chỉ là một phần nhỏ của tự nhiên dạy em bài học về sự khiêm tốn và lòng biết ơn: phải sống hòa hợp với tự nhiên, chung tay bảo vệ Trái Đất — ngôi nhà chung duy nhất của sự sống.
*(Lưu ý trình bày: khi làm bài, nên viết thành một đoạn/bài văn ngắn liền mạch, nêu rõ thông điệp rồi trình bày suy nghĩ, cảm nhận của riêng mình kèm dẫn chứng.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.