Giải Câu hỏi trang 75 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
NGỮ LIỆU: Lịch sử sự sống trên Trái Đất diễn ra đồng thời theo hai hướng dọc và ngang. Hướng dọc được thể hiện bằng sự phức tạp ngày càng tăng theo tuổi Trái Đất (cơ thể con người phức tạp hơn rất nhiều so với một vi khuẩn đơn bào). Hướng ngang được thể hiện bởi sự đa dạng đáng kinh ngạc của sự sống và sự đa dạng hoá ngày càng lớn của các loài theo thời gian.
Dự đoán nội dung cụ thể sẽ được triển khai trong bài viết qua nhan đề và đoạn 1.
Gợi ý trả lời
Dự đoán nội dung bài viết qua nhan đề và đoạn 1:
a) Căn cứ vào nhan đề "Sự sống và cái chết":
Nhan đề đặt hai khái niệm đối lập "sự sống" và "cái chết" cạnh nhau. Từ đó có thể dự đoán bài viết sẽ bàn về mối quan hệ giữa sự sống và cái chết: đây là hai mặt gắn bó, tồn tại song hành trong quá trình tiến hoá của thế giới tự nhiên. Cái chết của những loài này là điều kiện, tiền đề cho sự sống, sự phát triển và đa dạng hoá của những loài khác; sự sống muốn tồn tại và tiến hoá thì phải trải qua sự mất đi (cái chết) của các cá thể, các loài cũ.
b) Căn cứ vào đoạn 1 (ngữ liệu đã cho):
Đoạn 1 giới thiệu rằng lịch sử sự sống trên Trái Đất diễn ra đồng thời theo hai hướng:
- *Hướng dọc:* sự phức tạp ngày càng tăng của các cơ thể sống theo tuổi của Trái Đất (từ vi khuẩn đơn bào đến cơ thể con người phức tạp).
- *Hướng ngang:* sự đa dạng và đa dạng hoá ngày càng lớn của các loài theo thời gian.
Từ đó có thể dự đoán: bài viết sẽ lần lượt triển khai, làm rõ và chứng minh cho hai hướng phát triển (dọc và ngang) này của sự sống. Tác giả sẽ dùng các dẫn chứng khoa học về quá trình tiến hoá để cho thấy sự sống ngày càng phức tạp và phong phú, đồng thời lí giải vai trò của cái chết (sự tuyệt chủng, sự mất đi của các loài) trong việc thúc đẩy quá trình tiến hoá ấy.
→ Kết luận dự đoán: Bài viết là một văn bản thông tin (khoa học) bàn về quá trình tiến hoá của sự sống trên Trái Đất, qua đó khẳng định mối quan hệ biện chứng, gắn bó giữa sự sống và cái chết trong sự vận động không ngừng của tự nhiên.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.