Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Câu 2 trang 58 SGK Ngữ văn 10

Một chuyện đùa nho nhỏ (Sê-khốp)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Dựa vào sự thay đổi thời gian, địa điểm, thành phần nhân vật trong mạch truyện kể, có thể xác định truyện ngắn gồm mấy phần? Tóm lược nội dung từng phần.
(văn bản: Một chuyện đùa nho nhỏ - Sê-khốp (A. Chekhov), Phan Hồng Giang dịch)

Gợi ý trả lời

Có thể chia truyện ngắn "Một chuyện đùa nho nhỏ" thành 2 phần.

Căn cứ để phân chia là sự thay đổi về thời gian, địa điểm và thành phần nhân vật trong mạch truyện kể:

a) Phần 1 — Những ngày mùa đông trên đồi tuyết (từ đầu đến khi nhân vật "tôi" và Na-đi-a thôi không trượt tuyết nữa).

- *Thời gian:* mùa đông giá lạnh, "một buổi trưa mùa đông" và những ngày sau đó.
- *Địa điểm:* ngọn đồi tuyết cao, nơi hai người cùng ngồi xe trượt lao xuống.
- *Nhân vật:* "tôi" và Na-đi-a.
- *Nội dung:* Nhân vật "tôi" rủ Na-đi-a trượt tuyết. Mỗi lần chiếc xe lao xuống trong tiếng gió rít, "tôi" khẽ nói câu "Na-đi-a, anh yêu em!". Na-đi-a bối rối, không rõ ai đã nói — là gió hay là "tôi" — nhưng câu nói ấy trở thành điều cô khao khát được nghe lại. Vì nó, Na-đi-a vượt qua nỗi sợ, nhiều lần cùng "tôi" trượt xuống, thậm chí một mình trượt để tìm lại tiếng nói ngọt ngào bí ẩn kia.

b) Phần 2 — Mùa xuân và cuộc chia tay (phần còn lại của truyện).

- *Thời gian:* mùa xuân đến, tuyết tan; rồi thời điểm "tôi" sắp đi Pê-téc-bua và nhiều năm về sau.
- *Địa điểm:* khoảng sân, hàng rào có khe hở ngăn cách hai nhà, chứ không còn là ngọn đồi tuyết.
- *Nhân vật:* vẫn là "tôi" và Na-đi-a, nhưng giữa họ đã có sự xa cách.
- *Nội dung:* Trò trượt tuyết chấm dứt khi xuân sang. Lần cuối, "tôi" nói câu "anh yêu em" nhờ làn gió đưa qua khe hàng rào đến tai Na-đi-a. Sau đó "tôi" đi Pê-téc-bua, cuộc chia tay diễn ra lặng lẽ. Ở đoạn kết, qua lời kể hồi tưởng, ta biết Na-đi-a sau này đã lấy chồng nhưng kỉ niệm về câu đùa ấy vẫn là hồi ức hạnh phúc, cảm động nhất đời cô; còn "tôi" thì đến giờ vẫn không hiểu vì sao ngày ấy mình lại nói ra câu nói đùa đó.

Kết luận: Dựa vào sự dịch chuyển từ *mùa đông → mùa xuân*, từ *ngọn đồi tuyết → hàng rào ngăn cách* và sự thay đổi trong quan hệ giữa hai nhân vật, truyện ngắn được tổ chức thành 2 phần rõ rệt như trên.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.