Giải Câu hỏi trang 57 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Xác định tâm trạng của nhân vật "tôi" khi chuyển về thời điểm kể "bây giờ".
(văn bản: Một chuyện đùa nho nhỏ (Truyện ngắn Sê-khốp) – An-tôn Sê-khốp, Phan Hồng Giang dịch)
Gợi ý trả lời
Xác định tâm trạng của nhân vật "tôi" khi chuyển về thời điểm kể "bây giờ"
a) Vị trí của thời điểm "bây giờ" trong mạch truyện: Toàn bộ câu chuyện trượt tuyết cùng Na-đi-a và câu nói đùa "Na-đi-a, anh yêu em!" là chuyện của quá khứ, được kể lại theo hồi tưởng. Đến cuối truyện, người kể chuyện kéo mạch kể về hiện tại: "Còn bây giờ thì…" — Na-đi-a đã có gia đình riêng, còn nhân vật "tôi" thì không hiểu nổi vì sao ngày trước mình lại đùa như thế, vì sao lại nói những lời ấy.
b) Tâm trạng của nhân vật "tôi" ở thời điểm "bây giờ":
- *Bâng khuâng, nuối tiếc:* Khi nhớ lại trò đùa thuở trước, "tôi" mang một nỗi buồn man mác, tiếc nuối một kỉ niệm đẹp đã lùi xa, một thời tuổi trẻ không còn trở lại.
- *Ngỡ ngàng, không lí giải được chính mình:* "Tôi" tự thấy khó hiểu về hành động năm xưa — không rõ vì sao mình lại trêu đùa, lại buông lời tỏ tình trong gió. Trò đùa vô cớ ấy giờ trở thành một bí ẩn ngọt ngào mà chính người trong cuộc cũng không cắt nghĩa nổi.
- *Trầm lắng, xa xôi:* Giọng kể chuyển từ tươi vui, tinh nghịch (khi kể chuyện cũ) sang trầm buồn, lặng lẽ, pha chút cô đơn khi trở về hiện tại — tất cả đã thành dĩ vãng.
c) Ý nghĩa của sự thay đổi tâm trạng: Việc chuyển về "bây giờ" làm nổi bật khoảng cách giữa quá khứ và hiện tại, giữa niềm vui đùa bỡn tuổi trẻ và nỗi ngậm ngùi của người đã trưởng thành. Qua đó, Sê-khốp gửi gắm nỗi niềm về cái đẹp mong manh, thoáng qua của tình cảm con người và sự trôi chảy không thể níu giữ của thời gian.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.