Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Bài 2 trang 52 SGK Ngữ văn 10

Dưới bóng hoàng lan (Thạch Lam)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hình ảnh thiên nhiên, con người, cảnh sinh hoạt,… hiện ra qua đôi mắt của nhân vật nào? Việc chọn điểm nhìn như vậy có ý nghĩa gì?
(văn bản: Dưới bóng hoàng lan – Thạch Lam)

Gợi ý trả lời

a) Hình ảnh thiên nhiên, con người, cảnh sinh hoạt,… hiện ra qua đôi mắt của nhân vật Thanh.

Toàn bộ bức tranh trong truyện — khu vườn, con đường gạch Bát Tràng rêu phủ, mùi lá tươi non phảng phất, bức tường hoa thấp, vòm cây hoàng lan tỏa hương, bóng dáng bà, hình ảnh Nga hái hoa — đều được tái hiện qua cái nhìn, cảm nhận và dòng hồi tưởng của Thanh, người cháu trở về thăm bà sau một thời gian xa quê. Người kể chuyện tuy ở ngôi thứ ba nhưng luôn đặt điểm nhìn bên trong, bám sát tâm trạng, cảm giác và kí ức của Thanh, khiến mọi sự vật hiện lên nhuốm màu cảm xúc của nhân vật này.

b) Ý nghĩa của việc chọn điểm nhìn như vậy:

- Làm cho cảnh vật, con người hiện lên thấm đẫm cảm xúc, chất trữ tình. Vì nhìn qua tâm hồn nhạy cảm, giàu yêu thương của Thanh nên khung cảnh quê nhà không chỉ được miêu tả mà còn được cảm nhận bằng tất cả các giác quan và nỗi nhớ, trở nên bình yên, thân thuộc, ấm áp.

- Giúp người đọc đồng cảm, hòa vào thế giới nội tâm của nhân vật. Nhờ điểm nhìn gắn với Thanh, ta thấy được những rung động tinh tế, kín đáo: cảm giác thư thái khi trở về mái nhà xưa, niềm xúc động trước tình bà cháu, tình cảm e ấp, trong trẻo với Nga.

- Góp phần thể hiện chủ đề và phong cách Thạch Lam. Việc đặt mọi hình ảnh dưới cái nhìn của Thanh làm nổi bật vẻ đẹp của tình thân, của quê hương và những kỉ niệm êm đềm; đồng thời tạo nên chất thơ, sự nhẹ nhàng, lắng đọng, tinh tế — nét đặc trưng trong truyện ngắn trữ tình, giàu cảm xúc, ít cốt truyện của Thạch Lam.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.