Giải Câu hỏi trang 74 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
NGỮ LIỆU: "Hiền tài là nguyên khí của quốc gia", nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh, rồi lên cao, nguyên khí suy thì thế nước yếu, rồi xuống thấp. Vì vậy các đấng thánh đế minh vương chẳng ai không lấy việc bồi dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí làm việc đầu tiên. Kẻ sĩ quan hệ với quốc gia trọng đại như thế, cho nên quý chuộng kẻ sĩ không biết thế nào là cùng. Đã yêu mến cho khoa danh, lại đề cao bằng tước trật. Ban ân rất lớn mà vẫn cho là chưa đủ. Lại nêu tên ở tháp Nhạn, ban danh hiệu Long hổ, bày tiệc Văn hỉ. Triều đình mừng được người tài, không có việc gì không làm đến mức cao nhất.
Các vị vua anh minh đã ban ân gì cho kẻ sĩ?
Gợi ý trả lời
Căn cứ vào ngữ liệu, câu văn trả lời trực tiếp cho câu hỏi là đoạn: *"Đã yêu mến cho khoa danh, lại đề cao bằng tước trật… Lại nêu tên ở tháp Nhạn, ban danh hiệu Long hổ, bày tiệc Văn hỉ."*
Các vị vua anh minh (thánh đế minh vương) đã ban cho kẻ sĩ những ân điển sau:
a) Yêu mến, ban cho khoa danh — tức ghi nhận, trao cho người đỗ đạt danh vị qua khoa cử.
b) Đề cao bằng tước trật — phong cho tước vị và phẩm trật (chức tước trong triều đình).
c) Nêu tên ở tháp Nhạn — khắc, ghi tên người đỗ lên tháp Nhạn để lưu danh.
d) Ban danh hiệu Long hổ — trao cho danh hiệu cao quý (bảng Long hổ dành cho người thi đỗ).
đ) Bày tiệc Văn hỉ — mở tiệc mừng (tiệc Văn hỉ) để chúc mừng, đãi đằng người tài.
Nhận xét: Những ân điển ấy vừa về mặt vật chất, địa vị (tước trật, khoa danh), vừa về mặt tinh thần, vinh danh (nêu tên, ban danh hiệu, bày tiệc). Dù "ban ân rất lớn" nhưng triều đình "vẫn cho là chưa đủ", "không có việc gì không làm đến mức cao nhất" — qua đó thể hiện sự quý trọng, đãi ngộ hết mực của nhà nước đối với hiền tài, kẻ sĩ.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.