Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu 1 trang 52 SGK Ngữ văn 10

Mùa xuân chín (Hàn Mặc Tử)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Nhan đề bài thơ Mùa xuân chín được cấu tạo bởi những từ thuộc từ loại nào và có thể gợi ra cho bạn những liên tưởng gì?
(văn bản: Mùa xuân chín – Hàn Mặc Tử)

Gợi ý trả lời

a) Từ loại cấu tạo nhan đề

Nhan đề *Mùa xuân chín* gồm hai thành tố:
- *Mùa xuân*: là danh từ (chỉ một mùa trong năm).
- *chín*: là tính từ (vốn thường dùng để nói về trạng thái của trái cây, hoa quả đã đến độ phát triển đầy đủ nhất).

Như vậy, nhan đề được cấu tạo theo mô hình danh từ + tính từ, trong đó tính từ *chín* đi sau để bổ nghĩa cho danh từ *mùa xuân*.

b) Những liên tưởng mà nhan đề gợi ra

- Từ *chín* vốn gắn với trái cây chín, nên khi kết hợp với *mùa xuân*, nhan đề gợi liên tưởng mùa xuân cũng như một thứ quả đang ở độ tròn đầy, viên mãn, rực rỡ và tươi đẹp nhất — mùa xuân đã đạt đến độ phát triển trọn vẹn của sức sống.
- Cách kết hợp từ mới lạ này tạo nên sự chuyển đổi cảm giác (ẩn dụ): cái vô hình, trừu tượng (thời gian, mùa) được cảm nhận cụ thể, hữu hình như một vật thể có thể "chín". Nhờ đó, vẻ đẹp mùa xuân trở nên có hương, có sắc, có cả độ "ngọt" đang dâng tràn.
- Đồng thời, *chín* còn gợi ý niệm về thời gian trôi chảy: đã "chín" tức là đã đến độ rực rỡ nhất nhưng cũng chớm báo hiệu sự tàn phai sắp tới. Vì thế nhan đề thoáng gợi một nỗi tiếc nuối, bâng khuâng trước cái đẹp đang ở thời khắc viên mãn mà mong manh — một tâm trạng rất đặc trưng của Hàn Mặc Tử.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.