Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập một

Giải Câu hỏi trang 138 SGK Ngữ văn 10

Múa rối nước hiện đại soi bóng tiền nhân (văn bản thông tin)   Gợi ý trả lời

Đề bài

NGỮ LIỆU: Giữa nhịp sống tốc độ thời cách mạng Công nghiệp 4.0, nghệ thuật múa rối vẫn được duy trì và bảo tồn. Bên cạnh những sinh hoạt biểu diễn hội hè đã thành thông lệ ở nhiều làng xã, trên khắp cả nước có rất nhiều địa điểm tổ chức biểu diễn múa rối nước hấp dẫn khán giả, đặc biệt là các khán giả nhỏ tuổi và người nước ngoài. Lớp trẻ được tiếp cận gần gũi với nghệ thuật biểu diễn dân gian còn người nước ngoài được biết thêm một nét văn hoá đặc sắc của Việt Nam. Tuy nhiên, những người tâm huyết với nghệ thuật múa rối còn kì vọng hơn thế. Bởi duy trì được nhưng đã phát triển được hay chưa? Phát triển ở đây không chỉ là

Việc bảo tồn, phát triển rối nước có điểm gì chung với việc bảo tồn, phát triển các loại hình nghệ thuật cổ truyền khác của dân tộc?

Gợi ý trả lời

Trả lời câu hỏi (trang 139):

Việc bảo tồn, phát triển múa rối nước có nhiều điểm chung với việc bảo tồn, phát triển các loại hình nghệ thuật cổ truyền khác của dân tộc (như tuồng, chèo, cải lương, ca trù, hát xoan, quan họ…). Có thể khái quát ở những điểm sau:

a) Về mục tiêu kép – vừa "giữ", vừa "phát triển": Giống như múa rối nước, các loại hình nghệ thuật cổ truyền khác đều đứng trước yêu cầu không chỉ *duy trì, bảo tồn* cho khỏi mai một, mà còn phải *phát triển, làm mới* để có sức sống trong đời sống đương đại. Chỉ giữ được thôi là chưa đủ; vấn đề đặt ra luôn là "duy trì được nhưng đã phát triển được hay chưa?".

b) Về thách thức từ nhịp sống hiện đại: Tất cả các loại hình nghệ thuật dân gian, cổ truyền đều phải tồn tại giữa guồng quay của xã hội hiện đại, công nghệ 4.0, trước sự cạnh tranh của vô vàn hình thức giải trí mới. Đây là khó khăn chung, đòi hỏi mỗi loại hình phải tìm cách thích nghi.

c) Về vai trò giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc: Mỗi loại hình đều là một "nét văn hoá đặc sắc" của Việt Nam, kết tinh tâm hồn, trí tuệ, thẩm mĩ của cha ông. Bảo tồn chúng chính là giữ gìn bản sắc, cội nguồn văn hoá dân tộc.

d) Về việc hướng tới công chúng, đặc biệt là lớp trẻ và bạn bè quốc tế: Giống rối nước, các loại hình khác cũng cần đưa nghệ thuật đến gần khán giả – nhất là thế hệ trẻ (để tiếp nối, trao truyền) và người nước ngoài (để quảng bá, giới thiệu văn hoá Việt), qua đó mở rộng không gian sống cho nghệ thuật.

e) Về sự cần thiết của những con người tâm huyết: Sự tồn tại và phát triển của mọi loại hình nghệ thuật cổ truyền đều phụ thuộc vào đội ngũ nghệ nhân, nghệ sĩ yêu nghề, gắn bó, trăn trở và sáng tạo không ngừng để truyền nghề, giữ nghề.

→ Khái quát: Điểm chung lớn nhất là tất cả đều đứng trước bài toán *bảo tồn gắn liền với phát triển* – vừa giữ gìn giá trị truyền thống, bản sắc dân tộc, vừa đổi mới, thích nghi với đời sống hiện đại để có sức sống bền lâu và lan toả.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.