Giải Câu hỏi trang 137 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Bạn đã có những hiểu biết gì về rối nước? Hãy nêu những điều bạn còn thắc mắc và muốn tìm hiểu sâu thêm về loại hình nghệ thuật này.
(văn bản: Múa rối nước hiện đại soi bóng tiền nhân (Phạm Thuỳ Dung))
Gợi ý trả lời
Câu hỏi chuẩn bị (trang 138) — trước khi đọc văn bản "Múa rối nước hiện đại soi bóng tiền nhân".
Đây là câu hỏi khơi gợi trải nghiệm và huy động vốn hiểu biết của bản thân, không có đáp số cố định. Em trình bày theo hai ý:
a) Những hiểu biết đã có về rối nước:
- Múa rối nước là một loại hình nghệ thuật sân khấu dân gian độc đáo, ra đời từ lâu đời ở vùng đồng bằng Bắc Bộ, gắn với nền văn minh lúa nước của người Việt.
- Điều đặc biệt làm nên tên gọi là sân khấu biểu diễn chính là mặt nước (ao, hồ, hoặc bể nước nhân tạo). Các con rối được điều khiển trên mặt nước, còn người nghệ nhân thì đứng khuất sau tấm mành (buồng trò), ngâm mình dưới nước để điều khiển bằng hệ thống sào, dây.
- Con rối thường được làm bằng gỗ (gỗ sung), sơn phủ để chống thấm, tạo hình ngộ nghĩnh, sinh động như chú Tễu, rồng, phượng, trâu, người nông dân...
- Nội dung các tích trò thường tái hiện cảnh sinh hoạt, lao động của người nông dân (cấy cày, đánh cá, chăn vịt) và các tích truyện, truyền thuyết dân gian; biểu diễn kèm theo nhạc cụ dân tộc, lời ca, tiếng trống, pháo.
- Rối nước là một di sản văn hóa đặc sắc, thường được biểu diễn trong các dịp lễ hội và là điểm thu hút du khách trong, ngoài nước (tiêu biểu như Nhà hát Múa rối Thăng Long).
b) Những điều còn thắc mắc, muốn tìm hiểu sâu thêm (gợi ý, em tự nêu theo suy nghĩ riêng):
- Nghệ thuật rối nước ra đời từ bao giờ và trong hoàn cảnh nào?
- Người nghệ nhân điều khiển con rối từ xa trên mặt nước bằng kĩ thuật gì mà vẫn uyển chuyển, chính xác đến vậy?
- Làm thế nào để con rối gỗ nổi, chìm, cử động được linh hoạt dưới nước mà không bị hỏng, mục?
- Rối nước "hiện đại" khác với rối nước truyền thống ở điểm nào? Vì sao nhan đề bài viết lại nói rối nước hiện đại "soi bóng tiền nhân"?
- Nghệ thuật này đang được gìn giữ và phát triển ra sao trong đời sống hôm nay?
*(Nêu những thắc mắc này cũng chính là để tạo tâm thế, định hướng cho việc đọc hiểu văn bản ở phần sau.)*
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.