Giải Câu hỏi trang 135 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Điều gì sẽ xảy ra sau lời nói này của lính lệ A?
(văn bản: Mắc mưu Thị Hến (trích tuồng Nghêu, Sò, Ốc, Hến), Hoàng Châu Ký chỉnh lí)
Gợi ý trả lời
Dạng câu hỏi: Đây là câu hỏi *dự đoán* trong khi đọc (hộp chỉ dẫn bên lề, trang 136). Yêu cầu không phải tính toán mà là phán đoán diễn biến tiếp theo của vở tuồng dựa vào tình huống và lời thoại.
a) Xác định ngữ cảnh của lời lính lệ A
Lời của lính lệ A là lời *báo tin / loan báo* có quan đến nhà Thị Hến (báo việc quan Huyện Trìa — kẻ cầm quyền xử kiện — sắp tới nơi). Vào thời điểm này, trong nhà Thị Hến đã có sẵn những kẻ vì mê sắc mà mò đến: Nghêu (thầy bói) đang phải lẩn trốn, Đề Hầu cũng đang ở đó tán tỉnh ả.
b) Dự đoán điều sẽ xảy ra sau lời nói đó
- Lời loan báo ấy như một "ngòi nổ" đẩy kịch tính lên cao: kẻ đang có mặt (Đề Hầu) hốt hoảng, buộc phải tìm chỗ nấp để khỏi chạm mặt quan trên, cũng như trước đó Nghêu đã phải chui trốn.
- Nhà Thị Hến vì thế biến thành nơi "giấu người" chồng chất: mỗi kẻ đến sau lại dồn kẻ đến trước vào thế trốn chui trốn nhủi.
- Thị Hến tiếp tục dùng mưu, lần lượt khơi ra để cả ba kẻ (Nghêu, Đề Hầu, Huyện Trìa) *lộ mặt trước nhau*, tự phơi bày thói háo sắc, đạo đức giả.
c) Ý nghĩa của sự việc được dự đoán
Dự đoán này cho thấy đây chính là nút thắt để bung ra tiếng cười trào phúng: những kẻ "bề trên" (quan, thầy) bị lật tẩy, bị hạ bệ; còn Thị Hến — người phụ nữ bình dân thông minh — làm chủ thế cờ. Lời lính lệ A tưởng nhỏ nhưng là lời "châm" cho màn "mắc mưu" đặc sắc.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.