Giải Câu 6 trang 110 SGK Ngữ văn 10
Đề bài
Từ bài thơ Con đường không chọn và bài viết Một đời như kẻ tìm đường, bạn suy nghĩ gì về những lựa chọn của mỗi người trong cuộc sống?
(văn bản: Một đời như kẻ tìm đường – Phan Văn Trường)
Gợi ý trả lời
Gợi ý trả lời:
Từ bài thơ *Con đường không chọn* (Robert Frost) và bài viết *Một đời như kẻ tìm đường* (Phan Văn Trường), ta có thể suy ngẫm về những lựa chọn của mỗi người trong cuộc sống qua các ý sau:
a) Lựa chọn là điều tất yếu, gắn liền với mỗi con người:
- Cuộc đời mỗi người là một hành trình liên tục phải đứng trước những ngã rẽ. Trong *Con đường không chọn*, nhân vật trữ tình đứng giữa hai lối rẽ trong rừng thu và buộc phải chọn một, không thể đi cả hai. Trong *Một đời như kẻ tìm đường*, Phan Văn Trường cũng khẳng định con người suốt đời phải chọn: chọn hướng đi, chọn nghề nghiệp, chọn cách sống.
- Lựa chọn thể hiện quyền tự do và cũng là trách nhiệm của mỗi người đối với cuộc đời mình. Không ai có thể chọn thay ta, và ta phải chịu trách nhiệm với quyết định của chính mình.
b) Mỗi lựa chọn đều đặt ta trước sự đánh đổi và nuối tiếc:
- Khi chọn con đường này, ta đồng thời từ bỏ con đường kia. Frost để nhân vật tiếc nuối "không thể đi cả hai" và thầm nghĩ sẽ để dành lối còn lại cho một dịp khác, dù biết khó lòng quay lại. Đó là tâm lí tự nhiên của con người trước mọi lựa chọn.
- Bởi vậy, điều quan trọng không phải là né tránh việc chọn, mà là dám chọn và chấp nhận những gì mình đã chọn.
c) Giá trị của lựa chọn không nằm ở "đúng" hay "sai" tuyệt đối mà ở thái độ sống và hành trình đi tới:
- Phan Văn Trường cho rằng đích đến không quan trọng bằng chính hành trình tìm đường; mỗi lần lựa chọn, mỗi lần vấp ngã và đứng dậy đều giúp ta trưởng thành, hiểu mình và hiểu đời hơn. "Thành công" thật sự là sống trọn vẹn, tử tế và hạnh phúc trên con đường mình đi.
- Frost cũng gợi ý rằng chính con đường "ít người đi" — con đường ta tự chọn theo tiếng gọi của bản thân — đã "làm nên tất cả sự khác biệt" cho cuộc đời mỗi người.
d) Bài học và liên hệ bản thân:
- Cuộc sống luôn đặt ta trước những ngã rẽ, vì vậy cần có bản lĩnh để lựa chọn một cách sáng suốt, dựa trên hiểu biết về chính mình, về đam mê và năng lực của bản thân, đồng thời cân nhắc hoàn cảnh thực tế.
- Đã chọn thì cần kiên trì, dám chịu trách nhiệm và sống hết mình với lựa chọn ấy, không mãi nuối tiếc con đường đã bỏ qua.
- Là học sinh, em hiểu rằng mỗi quyết định hôm nay — chọn ngành học, chọn cách ứng xử, chọn lối sống — đều góp phần định hình tương lai; nên em cần chủ động, dám chọn và nỗ lực hết mình để không hối tiếc.
=> Khái quát: Hai văn bản tuy khác nhau về thể loại và cách diễn đạt nhưng gặp nhau ở một thông điệp sâu sắc: lựa chọn là một phần tất yếu và quý giá của cuộc sống; hãy dũng cảm lựa chọn, sống trọn vẹn với con đường mình đi và coi chính hành trình ấy là ý nghĩa của đời người.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.