Sách giáo khoa Ngữ văn 10 Tập hai

Giải Câu 3 trang 106 SGK Ngữ văn 10

Con đường không chọn (Rô-bớt Phờ-rót)   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hai lối rẽ trong rừng khác nhau hay giống nhau nhiều hơn? Phải chăng vì điều ấy mà nhân vật trữ tình trong bài thơ cảm thấy khó khăn khi phải chọn lựa một trong hai lối rẽ?
(văn bản: Con đường không chọn - Rô-bớt Phờ-rót (Robert Frost))

Gợi ý trả lời

a) Hai lối rẽ trong rừng khác nhau hay giống nhau nhiều hơn?

Đọc kĩ hai khổ thơ đầu, có thể thấy hai lối rẽ trong rừng về cơ bản giống nhau nhiều hơn là khác nhau:

- Ở khổ 1, nhân vật trữ tình đứng trước hai ngả đường và băn khoăn "không thể đi cả hai", nhưng ngay ở khổ 2 nhà thơ lại thừa nhận lối rẽ được chọn "cũng tươi đẹp như kia" — nghĩa là hai con đường có vẻ đẹp, sức hấp dẫn ngang nhau.
- Nhà thơ có nói lối mình chọn "có lẽ" đáng đi hơn vì "cỏ rậm và muốn được giẫm mòn", nhưng liền đó lại tự đính chính: "Dù cho trên lối ấy / Cũng mòn như lối này" và "Buổi sáng ấy cả hai còn phủ đầy / Lá rụng chưa chân ai từng đạp".
- Như vậy, những khác biệt mà nhân vật trữ tình cố tìm ra chỉ là rất nhỏ, mơ hồ, thậm chí do chính anh ta tưởng tượng thêm. Thực chất hai lối rẽ giống nhau đến mức khó phân biệt hơn - thua.

b) Phải chăng vì điều ấy mà nhân vật trữ tình cảm thấy khó khăn khi phải lựa chọn?

Đúng vậy, chính sự giống nhau, tương đương của hai lối rẽ mới là nguyên nhân khiến việc lựa chọn trở nên khó khăn, day dứt:

- Nếu hai con đường khác nhau rõ rệt — một bên hấp dẫn, một bên tẻ nhạt — thì việc chọn sẽ rất dễ dàng, chẳng có gì phải đắn đo.
- Nhưng vì cả hai đều đẹp, đều mời gọi như nhau, nên dù chọn đường nào con người cũng phải từ bỏ một khả năng, một cơ hội tốt đẹp tương đương. Đó mới là cái khó: không phải chọn giữa tốt và xấu, mà chọn giữa hai điều cùng đáng giá.
- Hơn nữa, sự lựa chọn lại chỉ diễn ra một lần và không thể quay lại ("Ôi, tôi để dành lối kia cho một ngày khác! / Nhưng biết đường nối tiếp những con đường, / Tôi ngờ chẳng bao giờ còn quay lại được"). Chính vì mỗi con đường đều quý và không thể đi cả hai, cũng không thể đi lại, nên nhân vật trữ tình mới băn khoăn, tiếc nuối.

→ Kết luận: Hai lối rẽ giống nhau nhiều hơn là khác nhau. Và chính vì chúng tương đồng, đều có sức hấp dẫn ngang nhau mà việc lựa chọn mới trở thành một thử thách thực sự. Qua đó, Robert Frost gợi lên một chân lí về cuộc đời: con người luôn phải đứng trước những ngã rẽ, buộc phải lựa chọn và chấp nhận đánh đổi, bởi mỗi lựa chọn sẽ mở ra một con đường đời riêng, không thể làm lại.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.