Giải Câu hỏi trang 25 SGK Lịch sử và Địa lí 9

Gợi ý trả lời

Bối cảnh: Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, cùng với cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dân Pháp, các giai cấp, tầng lớp trong xã hội Việt Nam có sự chuyển biến. Giai cấp tư sản và tầng lớp tiểu tư sản đã đứng lên đấu tranh với những nét chính sau:

a) Phong trào của giai cấp tư sản:

- Mục tiêu: chủ yếu đòi quyền lợi về kinh tế, muốn vươn lên giành vị trí khá hơn trong nền kinh tế Việt Nam.
- Năm 1919, tổ chức phong trào chấn hưng nội hoá, bài trừ ngoại hoá (tẩy chay hàng hoá của tư bản nước ngoài, cổ động dùng hàng nội).
- Năm 1923, đấu tranh chống độc quyền cảng Sài Gòn và độc quyền xuất cảng lúa gạo ở Nam Kì của tư bản Pháp.
- Một số tư sản và địa chủ lớn ở Nam Kì thành lập Đảng Lập hiến (1923), đưa ra một số khẩu hiệu đòi tự do, dân chủ nhằm tập hợp lực lượng, nhưng khi được thực dân Pháp nhượng bộ ít quyền lợi thì lại sẵn sàng thoả hiệp.

⟹ Phong trào của tư sản còn mang tính cải lương, dễ thoả hiệp.

b) Phong trào của tầng lớp tiểu tư sản:

- Tập hợp trong các tổ chức chính trị như Việt Nam Nghĩa đoàn, Hội Phục Việt, Đảng Thanh niên... với nhiều hoạt động phong phú, sôi nổi.
- Lập ra các nhà xuất bản tiến bộ và ra nhiều tờ báo chí tiến bộ (như *Chuông rè*, *An Nam trẻ*, *Người nhà quê*...) để cổ động, tuyên truyền tinh thần yêu nước, đòi tự do, dân chủ.
- Nhiều cuộc đấu tranh gây tiếng vang lớn: đòi thả nhà yêu nước Phan Bội Châu (1925), để tang Phan Châu Trinh (1926).
- Tiêu biểu là tiếng bom của Phạm Hồng Thái tại Sa Diện (Quảng Châu, Trung Quốc) mưu sát Toàn quyền Méc-lanh (1924), mở màn cho thời kì đấu tranh mới.

⟹ Phong trào của tiểu tư sản diễn ra sôi nổi, thể hiện tinh thần yêu nước và ý thức dân tộc, dân chủ.

Nhận xét chung: Các phong trào tuy phát triển mạnh nhưng còn lẻ tẻ, mang tính tự phát, chưa có đường lối và tổ chức lãnh đạo thống nhất nên cuối cùng đều thất bại.