Giải Câu hỏi trang 24 SGK Lịch sử và Địa lí 9

Gợi ý trả lời

a) Hoạt động đấu tranh của các giai cấp, tầng lớp trong xã hội Việt Nam (1918 – 1930)

– Giai cấp tư sản dân tộc:

- Phát động phong trào chấn hưng nội hóa, bài trừ ngoại hóa (1919); đấu tranh chống độc quyền thương cảng Sài Gòn và độc quyền xuất cảng lúa gạo Nam Kì của tư bản Pháp (1923).
- Năm 1923, một số tư sản và địa chủ lớn ở Nam Kì thành lập Đảng Lập hiến (Bùi Quang Chiêu, Nguyễn Phan Long đứng đầu), đưa ra một số khẩu hiệu đòi tự do, dân chủ nhằm tập hợp lực lượng, nhưng khi được Pháp nhượng bộ ít quyền lợi thì sẵn sàng thỏa hiệp.

– Tầng lớp tiểu tư sản trí thức:

- Thành lập nhiều tổ chức chính trị như Việt Nam Nghĩa đoàn, Hội Phục Việt, Đảng Thanh niên… nhằm tập hợp, cổ vũ lòng yêu nước.
- Lập nhà xuất bản tiến bộ (Nam Đồng thư xã, Cường học thư xã), ra nhiều tờ báo tiến bộ (*Chuông rè, An Nam trẻ, Người nhà quê*) để truyền bá tư tưởng yêu nước, tiến bộ.
- Tiêu biểu là cuộc đấu tranh đòi thả nhà yêu nước Phan Bội Châu (1925) và lễ truy điệu, để tang Phan Châu Trinh (1926), gây tiếng vang lớn trong cả nước.

– Giai cấp công nhân:

- Các cuộc đấu tranh ngày càng nhiều và có tổ chức hơn. Năm 1920, công nhân Sài Gòn – Chợ Lớn thành lập Công hội (bí mật) do Tôn Đức Thắng đứng đầu.
- Tháng 8-1925, cuộc bãi công của thợ máy xưởng Ba Son (Sài Gòn) nhằm ngăn tàu chiến Pháp chở lính sang đàn áp cách mạng Trung Quốc, đánh dấu bước tiến mới của phong trào công nhân: từ đấu tranh tự phát chuyển dần sang đấu tranh tự giác, có ý thức chính trị.

b) Vì sao phong trào dân tộc dân chủ giai đoạn này tuy sôi nổi nhưng chưa thành công?

- Phong trào còn mang nặng tính tự phát, lẻ tẻ, thiếu sự liên kết và phối hợp giữa các giai cấp, tầng lớp.
- Chưa có một đường lối cách mạng đúng đắn và một tổ chức lãnh đạo thống nhất, vững mạnh dẫn dắt phong trào.
- Giai cấp tư sản dân tộc non yếu về kinh tế, dễ thỏa hiệp; tầng lớp tiểu tư sản đấu tranh bồng bột, chưa có mục tiêu rõ ràng nên không đủ sức lãnh đạo cách mạng.
- Giai cấp công nhân tuy phát triển nhưng chưa có chính đảng của mình, chưa đủ trưởng thành để nắm quyền lãnh đạo toàn bộ phong trào.

→ Thực tế đó đặt ra yêu cầu cấp thiết phải có một tổ chức cách mạng với đường lối đúng đắn lãnh đạo – đây chính là tiền đề dẫn tới sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam (đầu năm 1930).