Giải Câu hỏi trang 134 SGK Lịch sử và Địa lí 9
Đề bài
Dựa vào thông tin mục a và hình 5.2, hãy trình bày sự phát triển và phân bố ngành trồng trọt ở nước ta.
Bản đồ phân bố nông nghiệp Việt Nam năm 2024, thể hiện các vùng sản xuất nông nghiệp và nơi phân bố các cây trồng, vật nuôi chính trên lãnh thổ nước ta.
Các vùng nông nghiệp (phân theo nền màu):
- Màu vàng nhạt: Vùng trồng cây lương thực, thực phẩm và cây công nghiệp hàng năm — tập trung ở Đồng bằng sông Hồng, Đồng bằng sông Cửu Long và các đồng bằng ven biển miền Trung.
- Màu cam: Vùng trồng cây công nghiệp lâu năm và cây ăn quả — tập trung ở Tây Nguyên (Gia Lai, Đắk Lắk, Lâm Đồng), Đông Nam Bộ (Đồng Nai, Tây Ninh) và một phần Trung du và miền núi phía Bắc.
- Màu xanh lá nhạt: Vùng nông lâm kết hợp — phân bố chủ yếu ở vùng trung du, miền núi.
- Màu xanh lá đậm: Vùng rừng — ở các vùng núi phía Bắc, dọc dãy Trường Sơn và Tây Nguyên.
- Màu tím: Vùng nuôi trồng thuỷ sản — ven biển, tập trung nhiều ở Đồng bằng sông Cửu Long (Cà Mau) và ven biển.
- Ký hiệu riêng: Khu nông nghiệp công nghệ cao, rải rác ở nhiều tỉnh.
Ký hiệu cây trồng và phân bố theo bản đồ:
- Lúa: trồng khắp cả nước, dày đặc nhất ở Đồng bằng sông Cửu Long và Đồng bằng sông Hồng.
- Ngô, lạc, đậu tương, cây rau đậu: phân bố ở Trung du và miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và các đồng bằng.
- Mía: ở Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ.
- Cà phê: tập trung ở Tây Nguyên (Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng) và mở rộng lên Trung du và miền núi phía Bắc (Sơn La).
- Chè: ở Trung du và miền núi phía Bắc (Thái Nguyên, Phú Thọ, Sơn La, Lào Cai) và Tây Nguyên (Lâm Đồng).
- Cao su, điều, hồ tiêu: ở Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và Bắc Trung Bộ.
- Dừa: ở Đồng bằng sông Cửu Long và Duyên hải Nam Trung Bộ.
- Cây ăn quả: ở Đồng bằng sông Cửu Long, Trung du và miền núi phía Bắc, Đông Nam Bộ.
- Cây dược liệu: ở các tỉnh miền núi phía Bắc.
Ký hiệu vật nuôi (trên cùng bản đồ): trâu (nhiều ở Trung du và miền núi phía Bắc), bò (Duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên), lợn (Trung du miền núi phía Bắc, Đông Nam Bộ), gia cầm (Đồng bằng sông Hồng). Ngoài ra bản đồ còn thể hiện mạng lưới sông, hồ, địa giới hành chính tỉnh/thành phố và biên giới quốc gia; có khung phụ thể hiện quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa thuộc Việt Nam.
Gợi ý trả lời
a) Sự phát triển ngành trồng trọt
- Trồng trọt là ngành truyền thống và vẫn giữ vai trò quan trọng trong nông nghiệp nước ta, tuy nhiên tỉ trọng có xu hướng giảm dần trong cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp do ngành chăn nuôi và dịch vụ nông nghiệp ngày càng phát triển.
- Sản xuất trồng trọt đang chuyển dịch theo hướng sản xuất hàng hóa, nâng cao chất lượng và hiệu quả: hình thành các vùng chuyên canh quy mô lớn, áp dụng khoa học – công nghệ, giống mới, cơ giới hóa và từng bước phát triển nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ.
- Cơ cấu cây trồng đa dạng, gồm cây lương thực, cây công nghiệp, cây ăn quả, rau đậu…. Trong đó:
+ Cây lương thực (chủ yếu là lúa) giữ vị trí quan trọng hàng đầu, bảo đảm an ninh lương thực và tạo nguồn hàng xuất khẩu lớn (gạo).
+ Cây công nghiệp (lâu năm và hàng năm) phát triển mạnh, tạo nguồn nguyên liệu cho công nghiệp chế biến và mặt hàng xuất khẩu có giá trị (cà phê, cao su, hồ tiêu, điều, chè…).
+ Cây ăn quả, rau đậu ngày càng mở rộng, phục vụ nhu cầu trong nước và xuất khẩu.
b) Sự phân bố ngành trồng trọt (dựa vào hình 5.2)
- Cây lương thực:
+ Lúa được trồng ở khắp cả nước, nhưng tập trung nhiều nhất ở hai vùng đồng bằng châu thổ là Đồng bằng sông Cửu Long và Đồng bằng sông Hồng.
+ Ngô, khoai, rau đậu phân bố ở Trung du và miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và các đồng bằng.
- Cây công nghiệp lâu năm:
+ Cà phê tập trung chủ yếu ở Tây Nguyên (Đắk Lắk, Gia Lai, Lâm Đồng) và mở rộng lên Trung du và miền núi phía Bắc (Sơn La).
+ Cao su, hồ tiêu, điều phân bố nhiều ở Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và Bắc Trung Bộ.
+ Chè trồng nhiều ở Trung du và miền núi phía Bắc (Thái Nguyên, Phú Thọ, Sơn La, Lào Cai) và Tây Nguyên (Lâm Đồng).
+ Dừa phân bố ở Đồng bằng sông Cửu Long và Duyên hải Nam Trung Bộ.
- Cây công nghiệp hàng năm: mía trồng ở Bắc Trung Bộ, Duyên hải Nam Trung Bộ và Đông Nam Bộ; lạc, đậu tương ở Trung du và miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ và các đồng bằng.
- Cây ăn quả: phát triển mạnh ở Đồng bằng sông Cửu Long, Trung du và miền núi phía Bắc, Đông Nam Bộ.
- Cây dược liệu: trồng ở các tỉnh miền núi phía Bắc.
→ Nhìn chung, sự phân bố cây trồng gắn chặt với điều kiện tự nhiên (đất, địa hình, khí hậu) và điều kiện kinh tế – xã hội của từng vùng, hình thành nên các vùng chuyên canh rõ rệt: đồng bằng chuyên canh lúa và cây lương thực – thực phẩm; Tây Nguyên và Đông Nam Bộ chuyên canh cây công nghiệp lâu năm; trung du, miền núi phát triển cây công nghiệp, cây ăn quả và nông – lâm kết hợp.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.