Giải Câu hỏi trang 125 SGK Lịch sử và Địa lí 9
Đề bài
NGỮ LIỆU: Bảng 3.1. CƠ CẤU LAO ĐỘNG CÓ VIỆC LÀM TRONG NỀN KINH TẾ PHÂN THEO THÀNH PHẦN KINH TẾ CỦA NƯỚC TA GIAI ĐOẠN 2010 – 2024 (Đơn vị: %)
| Thành phần kinh tế | 2010 | 2015 | 2020 | 2024 |
|---|---|---|---|---|
| Kinh tế Nhà nước | 10,4 | 9,0 | 7,6 | 7,7 |
| Kinh tế ngoài Nhà nước | 86,1 | 85,0 | 83,6 | 81,9 |
| Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài | 3,5 | 6,0 | 8,8 | 10,4 |
(Nguồn: Niên giám thống kê Việt Nam năm 2011, 2016, 2024; Cục Thống kê năm 2025)
Dựa vào thông tin mục 1, hãy:
– Nêu đặc điểm nguồn lao động nước ta.
– Trình bày thực trạng sử dụng nguồn lao động ở nước ta.
Bảng 3.1. Cơ cấu lao động có việc làm trong nền kinh tế phân theo thành phần kinh tế của nước ta giai đoạn 2010 – 2024 (Đơn vị: %)
| Thành phần kinh tế | 2010 | 2015 | 2020 | 2024 |
|---|---|---|---|---|
| Kinh tế Nhà nước | 10,4 | 9,0 | 7,6 | 7,7 |
| Kinh tế ngoài Nhà nước | 86,1 | 85,0 | 83,6 | 81,9 |
| Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài | 3,5 | 6,0 | 8,8 | 10,4 |
(Nguồn: Niên giám thống kê Việt Nam năm 2011, 2016, 2024; Cục Thống kê năm 2025)
Gợi ý trả lời
Dựa vào thông tin mục 1 và Bảng 3.1, có thể trình bày như sau:
a) Đặc điểm nguồn lao động nước ta
- Số lượng: Nước ta có nguồn lao động dồi dào và tăng nhanh. Năm 2024, lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên đạt hơn 52 triệu người, mỗi năm tăng thêm khoảng 1 triệu lao động → là một thế mạnh để phát triển kinh tế, nhưng cũng tạo sức ép lớn về giải quyết việc làm.
- Chất lượng: Chất lượng nguồn lao động ngày càng được nâng cao. Người lao động nước ta cần cù, sáng tạo, có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản, tiểu thủ công nghiệp. Tỉ lệ lao động đã qua đào tạo ngày càng tăng. Tuy nhiên, so với yêu cầu, thể lực và trình độ chuyên môn kĩ thuật của người lao động còn hạn chế, tỉ lệ lao động qua đào tạo vẫn còn thấp.
- Phân bố: Nguồn lao động phân bố không đều giữa các vùng, tập trung đông ở các đồng bằng, đô thị lớn; miền núi và trung du còn thưa, gây khó khăn cho việc sử dụng hợp lí lao động.
b) Thực trạng sử dụng nguồn lao động ở nước ta
- Phân theo ngành kinh tế: Cơ cấu lao động đang chuyển dịch theo hướng tích cực: giảm tỉ trọng lao động ở khu vực nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản; tăng tỉ trọng lao động ở khu vực công nghiệp – xây dựng và dịch vụ, phù hợp với quá trình công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
- Phân theo thành phần kinh tế (Bảng 3.1): Lao động nước ta tập trung chủ yếu ở khu vực kinh tế ngoài Nhà nước (luôn chiếm tỉ trọng cao nhất, tuy có giảm: từ năm 2010 xuống năm 2024). Khu vực kinh tế Nhà nước giảm (từ xuống ). Khu vực có vốn đầu tư nước ngoài tăng nhanh (từ năm 2010 lên năm 2024, tức tăng ) → phản ánh sự hội nhập và thu hút đầu tư nước ngoài ngày càng mạnh.
- Vấn đề đặt ra: Tình trạng thất nghiệp ở đô thị và thiếu việc làm ở nông thôn vẫn còn; năng suất lao động tuy tăng nhưng còn thấp. Vì vậy cần đẩy mạnh đào tạo, nâng cao chất lượng lao động và tạo thêm việc làm để sử dụng nguồn lao động hợp lí, hiệu quả hơn.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.