Giải Câu hỏi trang 111 SGK Lịch sử và Địa lí 9
Đề bài
Hình 21.1 và hình 21.2 phản ánh thành tựu của cuộc cách mạng khoa học – kĩ thuật cũng như sự gia tăng xu hướng toàn cầu hoá của thế giới hiện nay. Cuộc cách mạng khoa học – kĩ thuật đã đạt được những thành tựu cơ bản gì và có ảnh hưởng như thế nào đối với Việt Nam? Xu hướng toàn cầu hoá có biểu hiện và tác động như thế nào đối với thế giới và Việt Nam?
Hình 21.1: Rô bốt thu hoạch dâu tây (cánh tay rô bốt công nghiệp đang hái dâu tây trong nhà kính trồng thuỷ canh). Hình 21.2: Minh hoạ chuỗi cung ứng toàn cầu (bàn tay cầm máy tính bảng hiển thị bản đồ thế giới, xung quanh là các biểu tượng bánh răng, xe tải, giỏ hàng, quả địa cầu, thể hiện kết nối thương mại – vận chuyển toàn cầu).
Gợi ý trả lời
a) Những thành tựu cơ bản của cuộc cách mạng khoa học – kĩ thuật và ảnh hưởng đối với Việt Nam
*Thành tựu cơ bản:*
- Khoa học cơ bản: đạt nhiều phát minh lớn trong các ngành Toán học, Vật lí, Hoá học, Sinh học (như tìm ra bản đồ gen người, công nghệ sinh học, nhân bản vô tính...).
- Công cụ sản xuất mới: máy tính điện tử, máy tự động và hệ thống máy tự động, rô bốt (như hình 21.1 – rô bốt thu hoạch dâu tây).
- Nguồn năng lượng mới: năng lượng nguyên tử, năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng thuỷ triều...
- Vật liệu mới: chất pô-li-me (chất dẻo), các vật liệu siêu bền, siêu nhẹ, siêu dẫn...
- Cách mạng xanh trong nông nghiệp: giúp khắc phục nạn thiếu lương thực, thực phẩm.
- Giao thông vận tải và thông tin liên lạc: máy bay siêu âm, tàu siêu tốc, mạng in-tơ-nét, công nghệ thông tin phát triển mạnh.
- Chinh phục vũ trụ: phóng vệ tinh nhân tạo, đưa con người lên Mặt Trăng, thám hiểm các hành tinh.
*Ảnh hưởng đối với Việt Nam:*
- Tích cực: tạo cơ hội để Việt Nam tiếp thu, ứng dụng những thành tựu khoa học – kĩ thuật hiện đại, thúc đẩy công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước; nâng cao năng suất lao động, phát triển kinh tế tri thức, cải thiện đời sống nhân dân.
- Thách thức: đặt ra yêu cầu phải nâng cao trình độ nguồn nhân lực, tránh nguy cơ tụt hậu về khoa học – công nghệ, đồng thời phải giải quyết các vấn đề về ô nhiễm môi trường và sử dụng hợp lí tài nguyên.
b) Biểu hiện và tác động của xu hướng toàn cầu hoá đối với thế giới và Việt Nam
*Biểu hiện của xu hướng toàn cầu hoá:*
- Sự phát triển nhanh chóng của quan hệ thương mại quốc tế.
- Sự phát triển và tác động to lớn của các công ti xuyên quốc gia.
- Sự sáp nhập và hợp nhất các công ti thành những tập đoàn lớn.
- Sự ra đời của các tổ chức liên kết kinh tế, thương mại, tài chính quốc tế và khu vực (như WTO, IMF, WB, EU, ASEAN, APEC...).
- Hình thành các chuỗi cung ứng toàn cầu, kết nối thương mại – vận chuyển trên phạm vi thế giới (như hình 21.2).
*Tác động đối với thế giới và Việt Nam:*
- Tích cực: thúc đẩy nhanh sự phát triển và xã hội hoá của lực lượng sản xuất, đưa lại tăng trưởng kinh tế cao; góp phần chuyển biến cơ cấu kinh tế; mở rộng giao lưu, hợp tác giữa các quốc gia. Với Việt Nam, toàn cầu hoá tạo cơ hội mở rộng thị trường, thu hút vốn đầu tư, tiếp cận khoa học – công nghệ và kinh nghiệm quản lí, hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế thế giới.
- Tiêu cực (thách thức): làm trầm trọng thêm sự bất công xã hội, đào sâu hố ngăn cách giàu – nghèo; nguy cơ đánh mất bản sắc văn hoá dân tộc và độc lập, tự chủ. Với Việt Nam, toàn cầu hoá đặt ra thách thức về cạnh tranh gay gắt, giữ gìn bản sắc văn hoá và bảo đảm phát triển bền vững.
*Kết luận:* Toàn cầu hoá vừa là thời cơ, vừa là thách thức đối với các nước đang phát triển, trong đó có Việt Nam.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.