Giải Câu hỏi trang 94 SGK Lịch sử và Địa lí 9
Đề bài
1. Trình bày xu hướng và sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh lạnh.
2. Vì sao từ năm 1991 đến nay, Mỹ không thể thiết lập trật tự đơn cực?
Gợi ý trả lời
## 1. Xu hướng và sự hình thành trật tự thế giới mới sau Chiến tranh lạnh
a) Bối cảnh mở đầu
- Năm 1991, Chiến tranh lạnh chấm dứt; Liên Xô tan rã, trật tự thế giới hai cực I-an-ta (Ianta) do Liên Xô và Mỹ đứng đầu sụp đổ.
- Thế giới bước vào thời kì hình thành một trật tự thế giới mới, diễn ra dần dần và theo nhiều xu hướng.
b) Các xu hướng phát triển chính của trật tự thế giới mới
- Xu hướng đa cực: Trật tự thế giới mới dần hình thành theo hướng đa cực, với sự vươn lên của nhiều trung tâm, nhiều cường quốc như Mỹ, Liên bang Nga, Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Ấn Độ… Các nước này cạnh tranh và chi phối quan hệ quốc tế.
- Hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển trở thành xu thế chủ đạo, các quốc gia điều chỉnh chiến lược, lấy phát triển kinh tế làm trọng tâm.
- Xu thế toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ, làm tăng sự phụ thuộc, liên kết lẫn nhau giữa các quốc gia.
- Tuy nhiên, thế giới vẫn tiềm ẩn nhiều nhân tố gây mất ổn định: xung đột sắc tộc, tôn giáo, tranh chấp lãnh thổ, chủ nghĩa khủng bố…
c) Kết quả: Một trật tự thế giới mới đang trong quá trình hình thành theo xu hướng đa cực, nhiều trung tâm, thay cho trật tự hai cực trước đây.
## 2. Vì sao từ năm 1991 đến nay, Mỹ không thể thiết lập trật tự đơn cực?
Sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc, Mỹ là siêu cường duy nhất, có tham vọng thiết lập trật tự thế giới "đơn cực" do Mỹ chi phối, nhưng không thực hiện được, vì:
- a) Tuy có sức mạnh vượt trội về kinh tế, quân sự, khoa học – công nghệ, nhưng tiềm lực của Mỹ bị suy giảm tương đối và vấp phải nhiều khó khăn (khủng hoảng kinh tế, sa lầy trong các cuộc chiến tranh, chi phí quân sự lớn…).
- b) Sự vươn lên mạnh mẽ của nhiều cường quốc và trung tâm khác như Liên bang Nga, Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Ấn Độ… tạo thế cạnh tranh, kiềm chế tham vọng của Mỹ.
- c) Xu thế chung của thế giới là hòa bình, hợp tác, đa cực hóa; các quốc gia, dân tộc đấu tranh vì độc lập, chủ quyền, không chấp nhận sự áp đặt, chi phối của một nước.
→ Do tương quan lực lượng thay đổi và xu thế đa cực của thời đại, Mỹ không đủ sức áp đặt một trật tự thế giới đơn cực.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.