Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 9

Giải Mở đầu trang 73 SGK Lịch sử và Địa lí 9

Bài 15. Việt Nam kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược giai đoạn 1951 – 1954   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hình dưới đây tái hiện một phần về chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ "lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu" của dân tộc Việt Nam trong thế kỉ XX. Theo em, vì sao chiến thắng Điện Biên Phủ được đánh giá với tầm vóc vĩ đại như vậy? Hãy chia sẻ những hiểu biết của em về chiến thắng này và một số thắng lợi khác trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp giai đoạn 1951 – 1954.

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 73 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 15.1. Một phần của bức tranh toàn cảnh về chiến dịch Điện Biên Phủ (được trưng bày ở Bảo tàng Chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên): tranh panorama tái hiện bộ đội Việt Nam cắm cờ chiến thắng trên trận địa, khói lửa bốc cao, quân Pháp bị bắt, dù tiếp tế rơi trên nền trời lúc hoàng hôn.

Gợi ý trả lời

a) Vì sao chiến thắng Điện Biên Phủ được đánh giá với tầm vóc vĩ đại ("lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu"):

- Điện Biên Phủ là trận quyết chiến chiến lược lớn nhất, là đỉnh cao của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945 – 1954). Sau 56 ngày đêm chiến đấu (13/3 – 7/5/1954), quân ta đã tiêu diệt và bắt sống toàn bộ quân địch ở tập đoàn cứ điểm được coi là "pháo đài bất khả xâm phạm", mạnh nhất Đông Dương.

- Thắng lợi này đã đập tan kế hoạch Nava, làm phá sản hoàn toàn nỗ lực quân sự cao nhất của Pháp (có sự giúp sức của Mĩ), buộc Pháp phải kí Hiệp định Giơ-ne-vơ (21/7/1954), chấm dứt chiến tranh, công nhận độc lập, chủ quyền của Việt Nam; miền Bắc được hoàn toàn giải phóng.

- Đây là lần đầu tiên trong lịch sử, một dân tộc thuộc địa nhỏ bé, kinh tế lạc hậu đã đánh bại một đế quốc thực dân hùng mạnh bằng con đường đấu tranh vũ trang. Vì thế chiến thắng cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phóng dân tộc trên thế giới, nhất là ở châu Á, châu Phi và Mĩ La-tinh, góp phần làm sụp đổ hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa đế quốc. Đó là lí do nó được đánh giá có tầm vóc vĩ đại, mang ý nghĩa quốc tế sâu sắc.

b) Chia sẻ hiểu biết về chiến thắng Điện Biên Phủ:

- Thời gian: từ ngày 13/3 đến ngày 7/5/1954, chia làm ba đợt tiến công.
- Dưới sự lãnh đạo của Đảng, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đại tướng Võ Nguyên Giáp (Tổng Tư lệnh chiến dịch), với phương châm "đánh chắc, tiến chắc".
- Quân và dân ta đã vượt qua muôn vàn khó khăn, kéo pháo vào trận địa, bảo đảm hậu cần tiếp tế cho mặt trận. Chiều 7/5/1954, lá cờ "Quyết chiến quyết thắng" tung bay trên nóc hầm tướng Đờ Ca-xtơ-ri, tướng chỉ huy cùng toàn bộ Bộ Tham mưu địch bị bắt sống (hình 15.1 tái hiện cảnh bộ đội ta cắm cờ chiến thắng).

c) Một số thắng lợi khác trong kháng chiến chống Pháp giai đoạn 1951 – 1954:

- Về chính trị: Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ II của Đảng (2/1951); thành lập Mặt trận Liên Việt, củng cố khối đại đoàn kết toàn dân.
- Về quân sự: các chiến dịch tiến công giữ vững và mở rộng vùng tự do như chiến dịch Hòa Bình (1951 – 1952), chiến dịch Tây Bắc (1952), chiến dịch Thượng Lào (1953) phối hợp với quân dân Lào.
- Cuộc Tiến công chiến lược Đông – Xuân 1953 – 1954, buộc địch phải phân tán lực lượng, tạo điều kiện trực tiếp dẫn tới thắng lợi Điện Biên Phủ.
- Về kinh tế, văn hóa: đẩy mạnh tăng gia sản xuất, thực hiện giảm tô và cải cách ruộng đất ở vùng tự do, phục vụ kháng chiến.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.