Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 9

Giải Luyện tập 1 trang 72 SGK Lịch sử và Địa lí 9

Bài 14. Việt Nam kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lược giai đoạn 1946 – 1950   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hãy chứng minh câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (12 – 1946): "Chúng ta muốn hoà bình, chúng ta phải nhân nhượng. Nhưng chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết tâm cướp nước ta lần nữa".
(văn bản: Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến (12 – 1946), Chủ tịch Hồ Chí Minh)

Gợi ý trả lời

Yêu cầu: Chứng minh câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh: *"Chúng ta muốn hoà bình, chúng ta phải nhân nhượng. Nhưng chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết tâm cướp nước ta lần nữa"*.

Để chứng minh, ta làm rõ hai vế của câu nói bằng các sự kiện lịch sử giai đoạn 1945 – 1946:

a) "Chúng ta muốn hoà bình, chúng ta phải nhân nhượng" — Đảng, Chính phủ và Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chủ động nhân nhượng với Pháp để tránh chiến tranh, tranh thủ thời gian hoà bình xây dựng và củng cố lực lượng:

- Ngày 6 – 3 – 1946, ta kí với Pháp bản Hiệp định Sơ bộ: đồng ý cho 15 000 quân Pháp ra miền Bắc thay quân Tưởng làm nhiệm vụ giải giáp quân Nhật và rút dần trong 5 năm. Đây là nhân nhượng lớn nhằm đẩy nhanh 20 vạn quân Tưởng về nước, loại bớt một kẻ thù nguy hiểm.
- Ngày 14 – 9 – 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh kí tiếp bản Tạm ước, nhân nhượng thêm cho Pháp một số quyền lợi về kinh tế, văn hoá ở Việt Nam.

→ Những nhân nhượng đó cho thấy thiện chí hoà bình của ta và giúp ta có thêm thời gian hoà hoãn quý báu để chuẩn bị lực lượng cho cuộc kháng chiến lâu dài.

b) "Nhưng chúng ta càng nhân nhượng, thực dân Pháp càng lấn tới, vì chúng quyết tâm cướp nước ta lần nữa" — càng được nhân nhượng, Pháp càng bội ước, lấn tới và bộc lộ rõ dã tâm xâm lược:

- Pháp liên tiếp gây xung đột, khiêu khích: chiếm Hải Phòng, Lạng Sơn (tháng 11 – 1946), đổ bộ lên Đà Nẵng, gây hấn ở Hà Nội…
- Ngày 18 – 12 – 1946, Pháp gửi tối hậu thư đòi ta giải tán lực lượng tự vệ chiến đấu và giao quyền kiểm soát Thủ đô cho chúng, nếu không chúng sẽ hành động vào sáng 20 – 12 – 1946.

→ Hành động của Pháp chứng tỏ chúng đã trắng trợn bội ước, quyết tâm cướp nước ta một lần nữa; mọi khả năng hoà hoãn không còn. Trước tình thế đó, nhân dân ta chỉ còn một con đường là cầm vũ khí đứng lên kháng chiến để bảo vệ nền độc lập. Đêm 19 – 12 – 1946, Chủ tịch Hồ Chí Minh ra *Lời kêu gọi toàn quốc kháng chiến*, phát động cả nước bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Kết luận: Các sự kiện lịch sử 1945 – 1946 đã chứng minh câu nói của Chủ tịch Hồ Chí Minh là hoàn toàn đúng đắn: ta thực sự mong muốn hoà bình và đã hết sức nhân nhượng, nhưng chính dã tâm xâm lược của thực dân Pháp buộc nhân dân ta phải đứng lên kháng chiến (đpcm).

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.