Giải Luyện tập 2 trang 49 SGK Lịch sử và Địa lí 8
Đề bài
Hãy lập bảng so sánh (điểm giống và khác nhau) về kinh tế, chính sách đối ngoại nổi bật của các đế quốc Anh, Pháp, Đức, Mỹ.
Gợi ý trả lời
Cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, các nước Anh, Pháp, Đức, Mỹ đều chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa. Dưới đây là bảng so sánh về kinh tế và chính sách đối ngoại nổi bật của bốn nước đế quốc này.
a) So sánh về kinh tế
*Điểm giống nhau:*
- Kinh tế đều phát triển mạnh, đặc biệt là công nghiệp.
- Đều xuất hiện và hình thành các tổ chức độc quyền (công ti độc quyền), chi phối, lũng đoạn đời sống kinh tế của đất nước → bước sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc.
*Điểm khác nhau:*
| Nước | Đặc điểm nổi bật về kinh tế |
|------|------------------------------|
| Anh | Từng đứng đầu thế giới về công nghiệp, nhưng cuối thế kỉ XIX tốc độ phát triển chậm lại, tụt xuống hàng thứ ba (sau Mỹ, Đức). Dẫn đầu thế giới về xuất khẩu tư bản, thương mại và thuộc địa. |
| Pháp | Công nghiệp phát triển chậm, tụt xuống hàng thứ tư (sau Mỹ, Đức, Anh). Đặc trưng là tư bản tài chính, chuyên cho vay lãi → "chủ nghĩa đế quốc cho vay lãi". |
| Đức | Công nghiệp phát triển nhanh, vươn lên đứng đầu châu Âu và thứ hai thế giới (sau Mỹ). Hình thành các tổ chức độc quyền lớn về luyện kim, than đá, hóa chất. |
| Mỹ | Công nghiệp vươn lên đứng đầu thế giới. Xuất hiện các công ti độc quyền khổng lồ (tơ-rớt) như "vua dầu mỏ", "vua thép" → "xứ sở của các ông vua công nghiệp". |
b) So sánh về chính sách đối ngoại
*Điểm giống nhau:*
- Đều đẩy mạnh chính sách xâm lược, tranh giành và mở rộng thuộc địa, thị trường.
*Điểm khác nhau:*
| Nước | Chính sách đối ngoại nổi bật |
|------|------------------------------|
| Anh | Ưu tiên xây dựng và duy trì hệ thống thuộc địa rộng lớn nhất thế giới → được gọi là "đế quốc mà Mặt Trời không bao giờ lặn". → chủ nghĩa đế quốc thực dân. |
| Pháp | Tăng cường xâm lược thuộc địa, có hệ thống thuộc địa lớn thứ hai (sau Anh). |
| Đức | Có ít thuộc địa, nên hung hãn đòi dùng vũ lực để chia lại thị trường, thuộc địa thế giới; chạy đua vũ trang → chủ nghĩa đế quốc quân phiệt, hiếu chiến. |
| Mỹ | Bành trướng, tăng cường ảnh hưởng ở khu vực Mỹ Latinh (học thuyết Mơn-rô: "châu Mỹ của người châu Mỹ") và can thiệp sang khu vực châu Á – Thái Bình Dương. |
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.