Giải Câu hỏi trang 47 SGK Lịch sử và Địa lí 8
Đề bài
Hãy mô tả nét chính về quá trình hình thành chủ nghĩa đế quốc vào cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX.
Gợi ý trả lời
Quá trình hình thành chủ nghĩa đế quốc ở các nước Âu – Mỹ (cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX)
a) Cơ sở, nguyên nhân dẫn đến sự hình thành chủ nghĩa đế quốc
- Cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, nhờ những thành tựu của cuộc cách mạng công nghiệp, nền kinh tế tư bản chủ nghĩa ở các nước Âu – Mỹ phát triển mạnh mẽ, sản xuất công nghiệp tăng nhanh.
- Sự phát triển đó dẫn tới sự thay đổi sâu sắc trong đời sống kinh tế – xã hội, tạo tiền đề cho sự chuyển biến từ chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc.
b) Quá trình hình thành các tổ chức độc quyền
- Quá trình cạnh tranh gay gắt đã dẫn đến sự tích tụ, tập trung sản xuất và tư bản vào tay một số ít nhà tư bản lớn.
- Từ đó hình thành các tổ chức độc quyền (dưới những hình thức như các-ten, xanh-đi-ca, tơ-rớt...). Các tổ chức này chi phối, lũng đoạn đời sống kinh tế của mỗi nước.
- Sự dung hợp giữa tư bản ngân hàng với tư bản công nghiệp đã hình thành nên tư bản tài chính. Một tầng lớp tư bản tài chính ra đời, nắm quyền lực to lớn, chi phối cả kinh tế và chính trị.
c) Tăng cường xuất khẩu tư bản, xâm chiếm thuộc địa
- Các nước tư bản đẩy mạnh xuất khẩu tư bản ra bên ngoài để thu lợi nhuận cao.
- Đồng thời ráo riết tiến hành xâm lược, tranh giành thuộc địa và thị trường, mở rộng lãnh thổ, phân chia thế giới.
d) Kết quả – ý nghĩa
- Đến cuối thế kỉ XIX – đầu thế kỉ XX, các nước tư bản Âu – Mỹ như Anh, Pháp, Đức, Mỹ... đều chuyển sang giai đoạn chủ nghĩa đế quốc, với những đặc điểm nổi bật: sự hình thành các tổ chức độc quyền và tư bản tài chính; tăng cường xuất khẩu tư bản; đẩy mạnh xâm lược thuộc địa.
- Đây là bước phát triển cao của chủ nghĩa tư bản, đồng thời làm sâu sắc thêm các mâu thuẫn trong lòng xã hội tư bản và mâu thuẫn giữa các nước đế quốc trong việc tranh giành thuộc địa.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.