Giải Câu hỏi 2 trang 37 SGK Lịch sử và Địa lí 8
Đề bài
Mô tả những nét chính (thời gian, địa điểm, cách đánh, kết quả) về trận Rạch Gầm – Xoài Mút trên lược đồ. Chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút có ý nghĩa quan trọng như thế nào?
Lược đồ trận Rạch Gầm – Xoài Mút (Hình 8.4). Khúc sông Tiền đoạn từ Rạch Gầm đến Xoài Mút dài khoảng 6 km, rộng hơn 1 km, có chỗ gần 2 km, giữa dòng có cù lao Thới Sơn và cồn Bốn Thôn, hai bên bờ cây cối rậm rạp và nhiều kênh rạch nhỏ. Các địa danh đương thời: Chợ Giữa, Kim Sơn, Bình Đức, Mỹ Tho; cửa Long, cửa Phước. Mũi tên xanh là hướng quân Xiêm tấn công (từ phía đông, cửa Long, ngược lên phía tây theo sông Tiền); mũi tên đỏ là quân Tây Sơn mai phục dọc hai bờ, các cù lao và quân Tây Sơn tấn công đánh khép vào giữa; ô vuông đỏ tại Mỹ Tho là đại bản doanh của quân Tây Sơn.
Gợi ý trả lời
a) Mô tả những nét chính về trận Rạch Gầm – Xoài Mút
- Thời gian: Trận đánh diễn ra vào đêm mùng 9 rạng sáng mùng 10 tháng 1 năm 1785 (năm 1785).
- Địa điểm: Trên khúc sông Tiền, đoạn từ Rạch Gầm đến Xoài Mút (nay thuộc tỉnh Tiền Giang). Đây là đoạn sông dài khoảng 6 km, rộng hơn 1 km, có chỗ gần 2 km; giữa dòng có cù lao Thới Sơn và cồn Bốn Thôn, hai bên bờ cây cối rậm rạp, nhiều kênh rạch nhỏ — rất thuận lợi cho việc giấu quân mai phục.
- Cách đánh (nghệ thuật đánh giặc): Nguyễn Huệ chọn khúc sông hiểm yếu này làm trận địa mai phục. Ông bố trí quân thủy, quân bộ mai phục dọc hai bên bờ sông, trên các cù lao (Thới Sơn, cồn Bốn Thôn) và đặt đại bản doanh ở Mỹ Tho. Khi quân Xiêm theo sông Tiền (từ cửa Long) tiến vào trận địa, quân Tây Sơn dùng thuyền nhẹ nhử địch lọt sâu, rồi bất ngờ từ hai bờ và các cù lao đồng loạt đổ ra tấn công, dùng pháo và thuyền chiến đánh khép vào giữa, chặn cả đường tiến lẫn đường lui của giặc.
- Kết quả: Chỉ trong một trận quyết chiến, quân Tây Sơn đã đánh tan khoảng 5 vạn quân Xiêm. Quân Xiêm bị tiêu diệt gần hết, chỉ còn vài nghìn người chạy thoát về nước; Nguyễn Ánh phải chạy sang Xiêm lưu vong.
b) Ý nghĩa của chiến thắng Rạch Gầm – Xoài Mút
- Là một trong những trận thủy chiến lớn và lừng lẫy nhất trong lịch sử chống ngoại xâm của dân tộc ta.
- Đập tan tham vọng xâm lược của quân Xiêm, đánh bại âm mưu "cõng rắn cắn gà nhà" của Nguyễn Ánh.
- Đưa phong trào Tây Sơn phát triển lên một trình độ mới, bảo vệ nền độc lập và lãnh thổ của Tổ quốc ở phía Nam.
- Khẳng định tài thao lược quân sự kiệt xuất của Nguyễn Huệ và sức mạnh của nghĩa quân Tây Sơn.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.