Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 8

Giải Luyện tập 1 trang 14 SGK Lịch sử và Địa lí 8

Bài 2. Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII   Gợi ý trả lời

Đề bài

Lập bảng so sánh điểm giống và khác nhau của Cách mạng tư sản Anh, Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ, Cách mạng tư sản Pháp cuối thế kỉ XVIII về: nguyên nhân, kết quả, ý nghĩa, tính chất, đặc điểm chính.

Gợi ý trả lời

Bảng so sánh ba cuộc cách mạng tư sản tiêu biểu

| Tiêu chí | Cách mạng tư sản Anh (giữa thế kỉ XVII) | Chiến tranh giành độc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mỹ (cuối thế kỉ XVIII) | Cách mạng tư sản Pháp (cuối thế kỉ XVIII) |
|---|---|---|---|
| Nguyên nhân | Mâu thuẫn giữa giai cấp tư sản, quý tộc mới với chế độ phong kiến chuyên chế (vua Sác-lơ I) kìm hãm sự phát triển của kinh tế tư bản chủ nghĩa. | Mâu thuẫn giữa nhân dân 13 thuộc địa Bắc Mỹ với chính quyền thực dân Anh, do Anh kìm hãm sự phát triển kinh tế của thuộc địa. | Mâu thuẫn gay gắt giữa Đẳng cấp thứ ba (tư sản, nông dân, bình dân) với chế độ quân chủ chuyên chế và hai đẳng cấp Tăng lữ, Quý tộc; nền kinh tế tư bản chủ nghĩa bị chế độ phong kiến cản trở. |
| Kết quả | Lật đổ chế độ phong kiến chuyên chế, thiết lập chế độ quân chủ lập hiến. | Lật đổ ách thống trị của thực dân Anh, giành độc lập, thành lập Hợp chúng quốc Mỹ (Hoa Kì) theo thể chế cộng hòa. | Lật đổ chế độ quân chủ chuyên chế, xóa bỏ chế độ phong kiến, thành lập nền cộng hòa. |
| Ý nghĩa | Mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển ở Anh. | Giải phóng Bắc Mỹ khỏi thực dân Anh, mở đường cho kinh tế tư bản chủ nghĩa phát triển; cổ vũ phong trào đấu tranh giành độc lập ở nhiều nước. | Mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển mạnh ở Pháp; để lại nhiều bài học, ảnh hưởng sâu rộng, thúc đẩy cách mạng tư sản ở châu Âu và thế giới. |
| Tính chất | Là cuộc cách mạng tư sản (chưa triệt để vì còn giữ ngôi vua, không giải quyết ruộng đất cho nông dân). | Vừa là cuộc chiến tranh giải phóng dân tộc, vừa mang tính chất một cuộc cách mạng tư sản. | Là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất. |
| Đặc điểm chính | Diễn ra dưới hình thức một cuộc nội chiến; do liên minh tư sản và quý tộc mới lãnh đạo; kết thúc bằng chế độ quân chủ lập hiến. | Diễn ra dưới hình thức một cuộc chiến tranh giành độc lập; giành độc lập và lập ra nhà nước cộng hòa liên bang. | Diễn ra dưới hình thức cuộc đấu tranh giai cấp quyết liệt; quần chúng nhân dân là lực lượng chủ yếu đưa cách mạng đi lên; phát triển qua ba giai đoạn, đạt đến đỉnh cao là nền chuyên chính Gia-cô-banh. |

Nhận xét chung về điểm giống và khác nhau

a) Giống nhau:
- Đều là các cuộc cách mạng tư sản, bùng nổ do mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất tư bản chủ nghĩa với quan hệ sản xuất, thể chế chính trị cũ (phong kiến hoặc ách thực dân) đang kìm hãm sự phát triển.
- Đều nhằm xóa bỏ những trở ngại, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển.
- Đều giành thắng lợi, đưa giai cấp tư sản lên nắm quyền và có ý nghĩa, ảnh hưởng vượt ra ngoài phạm vi một nước.

b) Khác nhau:
- Về nhiệm vụ, tính chất: Cách mạng Anh và Cách mạng Pháp chủ yếu chống chế độ phong kiến trong nước; Chiến tranh ở Bắc Mỹ vừa chống ách thực dân (giải phóng dân tộc) vừa là cách mạng tư sản. Cách mạng Pháp là triệt để nhất, Cách mạng Anh là ít triệt để nhất.
- Về hình thức: Anh – nội chiến; Bắc Mỹ – chiến tranh giành độc lập; Pháp – đấu tranh giai cấp quyết liệt kết hợp chống ngoại xâm.
- Về kết quả thể chế: Anh lập quân chủ lập hiến (còn ngôi vua); Bắc Mỹ và Pháp lập nền cộng hòa.
- Về lực lượng lãnh đạo: Anh do tư sản liên minh với quý tộc mới lãnh đạo; Bắc Mỹ và Pháp do giai cấp tư sản lãnh đạo, trong đó ở Pháp quần chúng nhân dân giữ vai trò quyết định đưa cách mạng tiến lên.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.