Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 7

Giải Câu hỏi trang 24 SGK Lịch sử và Địa lí 7

Bài 4. Trung Quốc từ thế kỉ III TCN đến giữa thế kỉ XIX   Gợi ý trả lời

Đề bài

Hình dưới đây là di tích Tử Cấm Thành – một quần thể cung điện lớn và là một trong những biểu tượng của Trung Quốc thời phong kiến. Từ thế kỉ III TCN đến giữa thế kỉ XIX, chế độ phong kiến Trung Quốc phát triển như thế nào trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội?

Bài có hình vẽ / bảng trong sách — xem ở trang 24 · mở sách.
Hình trong bài (mô tả bằng lời):

Hình 1. Ảnh chụp toàn cảnh từ trên cao di tích Tử Cấm Thành ở Thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc): một quần thể cung điện lớn với hàng loạt mái ngói vàng cong, tường và cột sơn đỏ, nằm trong khu thành có tường bao quanh, phía xa là các toà nhà hiện đại của thành phố Bắc Kinh.

Gợi ý trả lời

Khái quát: Từ thế kỉ III TCN (nhà Tần thống nhất Trung Quốc năm 221 TCN) đến giữa thế kỉ XIX, chế độ phong kiến Trung Quốc trải qua nhiều triều đại (Tần, Hán, Tấn, Tùy, Đường, Tống, Nguyên, Minh, Thanh) và đạt được những thành tựu to lớn trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội.

a) Về chính trị
- Năm 221 TCN, Tần Thủy Hoàng thống nhất Trung Quốc, lập ra nhà Tần, xác lập chế độ phong kiến với bộ máy nhà nước quân chủ chuyên chế trung ương tập quyền do hoàng đế đứng đầu, nắm mọi quyền hành.
- Các triều đại sau tiếp tục củng cố và hoàn thiện bộ máy nhà nước: chia đất nước thành các quận, huyện; cử quan lại về cai trị địa phương; thực hiện chế độ tuyển chọn quan lại bằng thi cử (khoa cử, phát triển mạnh từ thời Đường).
- Các triều đại đều thi hành chính sách đối ngoại mở rộng lãnh thổ, tiến hành chiến tranh xâm lược các nước láng giềng.

b) Về kinh tế
- Nông nghiệp là ngành kinh tế chủ yếu: nhà nước áp dụng nhiều chính sách khuyến khích sản xuất (giảm tô thuế, chia ruộng đất cho nông dân – chế độ quân điền thời Đường), cải tiến công cụ và kĩ thuật canh tác, làm thuỷ lợi → sản xuất nông nghiệp phát triển.
- Thủ công nghiệp phát triển với nhiều nghề nổi tiếng: dệt tơ lụa, làm đồ gốm sứ, luyện kim, đóng thuyền, làm giấy…
- Thương nghiệp phát đạt, hình thành nhiều thành thị buôn bán sầm uất; giao thương với nước ngoài mở rộng qua "Con đường Tơ lụa" trên bộ và trên biển.

c) Về văn hoá
- Tư tưởng: Nho giáo giữ vai trò quan trọng, trở thành hệ tư tưởng và công cụ thống trị tinh thần của xã hội phong kiến; bên cạnh đó có Phật giáo, Đạo giáo phát triển.
- Văn học: phong phú, nhiều thể loại, tiêu biểu là thơ Đường (Lý Bạch, Đỗ Phủ, Bạch Cư Dị) và tiểu thuyết thời Minh – Thanh (Tam quốc diễn nghĩa, Thủy hử, Tây du kí, Hồng lâu mộng).
- Sử học, nghệ thuật (hội hoạ, điêu khắc, kiến trúc) đạt trình độ cao với nhiều công trình đồ sộ như Vạn Lí Trường Thành, Cố cung (Tử Cấm Thành), các lăng tẩm, chùa, tượng Phật.
- Khoa học – kĩ thuật có nhiều phát minh quan trọng, nổi bật là "tứ đại phát minh": giấy, kĩ thuật in, la bàn và thuốc súng.

d) Về xã hội
- Xã hội phong kiến Trung Quốc gồm hai giai cấp cơ bản: địa chủ và nông dân.
- Địa chủ chiếm nhiều ruộng đất, nắm quyền lợi về kinh tế và chính trị; nông dân (nhất là nông dân lĩnh canh) phải nhận ruộng đất của địa chủ để cày cấy và nộp tô thuế nặng nề.
- Mâu thuẫn giữa nông dân với địa chủ ngày càng gay gắt, nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân đã nổ ra, làm suy yếu và dẫn tới sự sụp đổ của các triều đại phong kiến.

→ Nhìn chung, từ thế kỉ III TCN đến giữa thế kỉ XIX, chế độ phong kiến Trung Quốc được xác lập, phát triển và đạt tới đỉnh cao (thời Đường), để lại nhiều thành tựu văn minh rực rỡ, đồng thời cũng bộc lộ những mâu thuẫn xã hội sâu sắc trước khi bước vào thời kì khủng hoảng, suy vong.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.