Giải Câu hỏi 2 trang 53 SGK Lịch sử và Địa lí 7
Đề bài
NGỮ LIỆU: Trong Chiếu dời đô có đoạn:
1. "… thành Đại La… ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi, chính giữa nam bắc đông tây, tiện nghi núi sông sau trước. Vùng này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không khổ vì ngập lụt, muôn vật hết sức tươi tốt, phồn thịnh.
Xem khắp nước Việt, đó là thắng địa, thực là chỗ tụ hội quan yếu của bốn phương, đúng là nơi thượng đô kinh sư mãi muôn đời".
(Theo Ngô Sỹ Liên, Đại Việt sử ký toàn thư, Tập I, Sđd, tr.241)
Khai thác tư liệu 1, tìm những từ, cụm từ miêu tả về thành Đại La. Những thông tin đó chứng tỏ điều gì về vùng đất này? Từ đó, hãy cho biết ý nghĩa của sự kiện Lý Công Uẩn dời đô.
Gợi ý trả lời
a) Những từ, cụm từ miêu tả thành Đại La trong tư liệu 1:
- "ở giữa khu vực trời đất", "được thế rồng cuộn hổ ngồi", "chính giữa nam bắc đông tây".
- "tiện nghi núi sông sau trước".
- "mặt đất rộng mà bằng phẳng", "thế đất cao mà sáng sủa".
- "dân cư không khổ vì ngập lụt", "muôn vật hết sức tươi tốt, phồn thịnh".
- "là thắng địa", "chỗ tụ hội quan yếu của bốn phương", "nơi thượng đô kinh sư mãi muôn đời".
b) Những thông tin đó chứng tỏ điều gì về vùng đất Đại La:
Các từ, cụm từ trên cho thấy Đại La là vùng đất hội tụ đủ những điều kiện thuận lợi để trở thành kinh đô:
- Vị trí trung tâm của đất nước, ở giữa các phương, giao thông thuận tiện, dễ liên hệ với mọi miền.
- Địa thế đẹp, hiểm yếu ("rồng cuộn hổ ngồi"), đất cao, bằng phẳng, rộng rãi, thoáng đãng, tránh được ngập lụt.
- Điều kiện tự nhiên trù phú, dân cư đông đúc, muôn vật tươi tốt, kinh tế có khả năng phát triển phồn thịnh.
→ Đại La là nơi "thắng địa", là trung tâm chính trị, kinh tế, có thể làm nơi định đô lâu dài, bền vững cho đất nước.
c) Ý nghĩa của sự kiện Lý Công Uẩn dời đô (năm 1010):
- Việc dời đô từ Hoa Lư (địa thế chật hẹp, thiên về phòng thủ) ra Đại La (sau đổi tên là Thăng Long) thể hiện tầm nhìn sáng suốt, ý chí tự cường và khát vọng xây dựng đất nước lớn mạnh, bền vững, lâu dài của nhà Lý.
- Phản ánh sự phát triển lớn mạnh của quốc gia Đại Việt: đất nước đã đủ sức đứng vững, không cần dựa vào địa thế hiểm trở để phòng thủ nữa, mà hướng tới phát triển kinh tế, văn hóa.
- Mở ra thời kì phát triển mới, tạo nền tảng để Thăng Long trở thành trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa lớn nhất của đất nước và là kinh đô lâu đời của dân tộc.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.