Mục lục Bài 1/108
Sách giáo khoa Lịch sử và Địa lí 7

Giải Câu hỏi trang 9 SGK Lịch sử và Địa lí 7

Bài 1. Quá trình hình thành và phát triển của chế độ phong kiến ở Tây Âu   Gợi ý trả lời

Đề bài

Trên lãnh thổ nhiều nước châu Âu ngày nay đã xây dựng tượng đài để tưởng niệm vị Hoàng đế Sác-lơ-ma-nhơ. Ông đã có công lao gì mà được tôn vinh như thế? Hãy chia sẻ những hiểu biết của em về vị Hoàng đế này cũng như về sự hình thành và phát triển của chế độ phong kiến Tây Âu từ thế kỉ V đến thế kỉ XVI.

Gợi ý trả lời

a) Công lao của Hoàng đế Sác-lơ-ma-nhơ (Charlemagne)

- Sác-lơ-ma-nhơ là vua của Vương quốc Phrăng. Ông đã tiến hành nhiều cuộc chiến tranh chinh phục, mở rộng lãnh thổ của Vương quốc Phrăng ra gần khắp Tây Âu, trở thành vương quốc rộng lớn và hùng mạnh nhất lúc bấy giờ.
- Năm 800, ông được Giáo hoàng làm lễ đăng quang và phong làm "Hoàng đế của người La Mã". Dưới thời của ông, đế quốc Ca-rô-lanh-giêng (Carolingian) phát triển cực thịnh.
- Ông có công khôi phục, chấn hưng văn hóa, giáo dục; đồng thời đặt nền móng cho sự phát triển của chế độ phong kiến ở Tây Âu. Vì những công lao đó, nhiều nước châu Âu đã xây dựng tượng đài để tưởng niệm và tôn vinh ông.

b) Sự hình thành và phát triển của chế độ phong kiến Tây Âu từ thế kỉ V đến thế kỉ XVI

*Sự hình thành (thế kỉ V – thế kỉ IX):*
- Cuối thế kỉ V, người Giéc-man từ phương Bắc tràn xuống xâm chiếm, tiêu diệt đế quốc La Mã (năm 476), lập nên nhiều vương quốc mới như Vương quốc Phrăng, Tây Gốt, Đông Gốt,...
- Trên lãnh thổ của đế quốc La Mã, người Giéc-man đã chiếm ruộng đất của chủ nô La Mã rồi chia cho nhau; đồng thời phong tước vị cho các tướng lĩnh, quý tộc. Nhờ đó, trong xã hội dần hình thành các giai cấp mới:
+ Lãnh chúa phong kiến: gồm các tướng lĩnh quân sự và quý tộc có nhiều ruộng đất, tước vị, có quyền thế và rất giàu có.
+ Nông nô: do nô lệ và nông dân tự do bị mất ruộng đất chuyển thành, phải phụ thuộc vào lãnh chúa.
- Khi hai giai cấp lãnh chúa và nông nô xuất hiện cũng là lúc quan hệ sản xuất phong kiến hình thành ở Tây Âu.

*Lãnh địa phong kiến và xã hội phong kiến:*
- Giữa thế kỉ IX, các lãnh chúa cho xây dựng những pháo đài kiên cố, có hào sâu, tường cao bao quanh, dinh thự, nhà thờ,... biến vùng đất riêng của mình thành lãnh địa phong kiến.
- Lãnh địa là một đơn vị chính trị, kinh tế độc lập, mang tính chất tự cung tự cấp (nền kinh tế đóng kín). Nông nô là lực lượng sản xuất chính; họ nhận ruộng đất của lãnh chúa để canh tác và phải nộp tô thuế nặng nề.

*Sự ra đời của Thiên Chúa giáo và các thành thị trung đại (thế kỉ XI):*
- Thiên Chúa giáo ra đời và trở thành chỗ dựa vững chắc, có thế lực lớn cả về chính trị, tư tưởng và kinh tế ở Tây Âu thời trung đại.
- Từ cuối thế kỉ XI, sản xuất thủ công nghiệp phát triển, hàng hóa làm ra nhiều, nhu cầu trao đổi, buôn bán tăng lên → các thành thị trung đại ra đời. Thành thị với hoạt động của thương nhân và thợ thủ công đã thúc đẩy kinh tế hàng hóa, làm cho nền kinh tế tự nhiên của lãnh địa dần bị phá vỡ, góp phần quan trọng vào sự phát triển của xã hội Tây Âu.

*Giai đoạn phát triển (thế kỉ XV – XVI):*
- Cùng với sự lớn mạnh của thành thị và thương nghiệp, các cuộc phát kiến địa lí (thế kỉ XV – XVI) và phong trào Văn hóa Phục hưng đã thúc đẩy Tây Âu phát triển, mở ra thời kì chuyển biến mới, làm lung lay nền tảng của chế độ phong kiến.

→ Như vậy, từ thế kỉ V đến thế kỉ XVI, chế độ phong kiến Tây Âu đã trải qua quá trình hình thành (thế kỉ V), xác lập và phát triển với hai giai cấp cơ bản là lãnh chúa và nông nô, gắn với lãnh địa phong kiến và sau đó là sự xuất hiện của các thành thị trung đại.

Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.