Giải Luyện tập 1 trang 13 SGK Lịch sử và Địa lí 6
Đề bài
Theo em, tư liệu hiện vật, tư liệu chữ viết và tư liệu truyền miệng có ý nghĩa và giá trị gì?
Gợi ý trả lời
Phân tích: Để biết và phục dựng lại lịch sử, các nhà sử học phải dựa vào các nguồn tư liệu khác nhau. Mỗi loại tư liệu có ý nghĩa và giá trị riêng.
a) Tư liệu hiện vật
Là những di tích, đồ vật... của người xưa còn lưu giữ lại trong lòng đất hoặc trên mặt đất (công cụ lao động, đồ gốm, vũ khí, nhà cửa, mộ táng...).
- Ý nghĩa, giá trị: Đây là nguồn tư liệu "câm" nhưng cho ta biết khá cụ thể và trung thực về đời sống vật chất và phần nào đời sống tinh thần của người xưa. Tư liệu hiện vật thường mang tính khách quan cao vì bản thân hiện vật tồn tại thật, giúp kiểm chứng và bổ sung cho các loại tư liệu khác.
b) Tư liệu chữ viết
Là những bản ghi chép, sách vở, văn bia, các bản khắc trên xương, mai rùa, vỏ cây, giấy... ghi lại tương đối đầy đủ các mặt đời sống con người và các sự kiện lịch sử đã xảy ra.
- Ý nghĩa, giá trị: Phản ánh khá đầy đủ, phong phú nhiều mặt của đời sống con người và các sự kiện lịch sử. Tuy nhiên, loại tư liệu này thường mang ý thức chủ quan của người ghi chép nên khi sử dụng cần đối chiếu, so sánh với các nguồn tư liệu khác.
c) Tư liệu truyền miệng
Là những câu chuyện, lời kể, truyền thuyết, thần thoại, ca dao, dân ca... được truyền từ đời này qua đời khác.
- Ý nghĩa, giá trị: Tuy không cho biết chính xác về thời gian và địa điểm, có yếu tố hư cấu, thần thánh hóa, nhưng phần nào phản ánh được hiện thực lịch sử và giúp chúng ta hiểu được đời sống, tâm tư, tình cảm, ước mơ của người xưa.
Kết luận: Mỗi loại tư liệu đều có ý nghĩa và giá trị riêng. Muốn phục dựng lịch sử một cách chính xác, cần kết hợp và đối chiếu nhiều loại tư liệu với nhau.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.