Giải Câu hỏi trang 29 SGK Lịch sử và Địa lí 5

Gợi ý trả lời

a) Mô tả một số nét chính về công cuộc đấu tranh chống ngoại xâm của Nhà nước Văn Lang và Nhà nước Âu Lạc

- Trong suốt thời kì tồn tại, cư dân Văn Lang – Âu Lạc đã nhiều lần phải đứng lên đấu tranh chống giặc ngoại xâm để bảo vệ đất nước.
- Thời Văn Lang, nhân dân đoàn kết đánh đuổi giặc ngoại xâm, tiêu biểu là truyền thuyết Thánh Gióng đánh tan giặc Ân.
- Thời Âu Lạc, An Dương Vương cho xây thành Cổ Loa kiên cố (nhiều vòng thành xoáy ốc, có hào nước bao quanh) và chế tạo loại nỏ bắn được nhiều mũi tên một lần (nỏ thần) để phòng thủ.
- Nhờ thành cao, hào sâu và vũ khí lợi hại, quân dân Âu Lạc đã nhiều lần đánh bại các cuộc tấn công của quân Triệu Đà.
- Về sau, do An Dương Vương chủ quan, mất cảnh giác, năm 179 TCN nước Âu Lạc rơi vào tay Triệu Đà, đất nước ta bước vào thời kì bị phong kiến phương Bắc đô hộ.

b) Kể lại một câu chuyện chống ngoại xâm, bảo vệ Nhà nước Văn Lang và Nhà nước Âu Lạc

*Truyện Thánh Gióng (chống giặc Ân, bảo vệ Nhà nước Văn Lang):*

Đời Hùng Vương thứ sáu, giặc Ân sang xâm lược nước ta. Nhà vua sai sứ giả đi khắp nơi tìm người tài cứu nước. Ở làng Gióng có một cậu bé lên ba vẫn chưa biết nói, biết cười, nhưng khi nghe tiếng sứ giả, cậu bỗng cất tiếng xin đi đánh giặc. Cậu lớn nhanh như thổi; vua cho rèn ngựa sắt, roi sắt, áo giáp sắt. Gióng vươn vai thành tráng sĩ, cưỡi ngựa sắt phun lửa, vung roi sắt đánh tan quân giặc. Roi gãy, Gióng nhổ cả bụi tre bên đường quật vào giặc. Đánh thắng giặc rồi, Gióng cưỡi ngựa bay về trời. Nhân dân nhớ ơn, lập đền thờ và tôn ông là Thánh Gióng.

Câu chuyện thể hiện tinh thần yêu nước, đoàn kết và ý chí quyết tâm đánh giặc giữ nước của cha ông ta từ buổi đầu dựng nước.

c) Kể tên và mô tả một số hiện vật khảo cổ học của Vương quốc Phù Nam

Các nhà khảo cổ học đã tìm thấy nhiều hiện vật của Vương quốc Phù Nam (tiêu biểu là ở di tích văn hoá Óc Eo), cho thấy đây là một quốc gia có kinh tế phát triển và giao thương rộng rãi với bên ngoài. Một số hiện vật tiêu biểu:

- Đồ trang sức bằng vàng, bạc, đá quý và thuỷ tinh (nhẫn, khuyên tai, hạt chuỗi…) được chế tác tinh xảo.
- Những tấm vàng, lá vàng mỏng có khắc hình người, hình con vật hoặc hoa văn trang trí.
- Tượng thần, tượng Phật bằng đá và bằng đồng, phản ánh đời sống tín ngưỡng, tôn giáo của cư dân.
- Đồng tiền, con dấu và nhiều đồ dùng bằng gốm, đồ thuỷ tinh.

Những hiện vật trên chứng tỏ cư dân Phù Nam có trình độ chế tác thủ công cao và có hoạt động buôn bán, trao đổi với nhiều vùng xa xôi. (Khi làm bài, học sinh cần gọi đúng tên và mô tả các hiện vật thể hiện trong hình 4 đến hình 7 của sách.)