Giải Câu hỏi trang 32 SGK Lịch sử và Địa lí 5
Đề bài
Đọc thông tin và quan sát các hình 2, 3, em hãy:
– Kể tên và xác định vị trí của một số đền tháp Chăm.
– Mô tả nét chính của một đền tháp Chăm.
Đọc thông tin, em hãy kể một câu chuyện về đền tháp Chăm.
Có hai hình đi kèm đề bài.
Hình 2 – Bản đồ phân bố một số đền tháp Chăm ở Việt Nam hiện nay: Bản đồ dải đất miền Trung và Nam Trung Bộ, phía tây giáp Lào và Cam-pu-chia, phía đông là Biển Đông (có ghi quần đảo Hoàng Sa thuộc TP. Đà Nẵng và quần đảo Trường Sa thuộc tỉnh Khánh Hoà). Mỗi đền tháp Chăm được ký hiệu bằng hình ngọn tháp. Theo bản đồ, các đền tháp và vị trí (tỉnh/thành phố) như sau:
| Tên đền tháp | Địa điểm |
|---|---|
| Mỹ Khánh | gần Huế |
| Mỹ Sơn | Đà Nẵng |
| Khương Mỹ | Đà Nẵng |
| Dương Long | Gia Lai |
| Cánh Tiên | Gia Lai |
| Bình Lâm | ven biển Gia Lai (gần hòn Ông Căn) |
| Bánh Ít | ven biển Gia Lai |
| Yang Prông | Đắk Lắk |
| Tháp Nhạn | Đắk Lắk (gần mũi Đại Lãnh) |
| Pô Na-ga | Khánh Hoà |
| Hoà Lai | Khánh Hoà |
| Pô Klong Ga-rai | Khánh Hoà |
| Pô Rômê | Lâm Đồng |
| Đồ Đam | Lâm Đồng |
| Phố Hài (Pô Sa I-nư) | ven biển phía nam |
Các tỉnh, thành phố hiện trên bản đồ gồm: Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Đắk Lắk, Khánh Hoà, Lâm Đồng, Đồng Nai. Các đền tháp Chăm phân bố tập trung ở dải ven biển Bắc Trung Bộ và Nam Trung Bộ, dày nhất ở khu vực Gia Lai và Khánh Hoà. Trên bản đồ còn có sông Đà Rằng chảy ra biển ở vùng Đắk Lắk – Phú Yên cũ.
Hình 3 – Khu di tích Thánh địa Mỹ Sơn (thành phố Đà Nẵng): Ảnh chụp một cụm đền tháp Chăm xây bằng gạch màu nâu đỏ đã nhuốm màu thời gian, nằm trong thung lũng được bao quanh bởi đồi núi và cây xanh. Các tháp có thân hình khối vuông, nhiều tầng thu nhỏ dần lên đỉnh, cửa chính quay về một hướng; phía trước là nền gạch, bệ đá và những khối kiến trúc đã đổ vỡ, cho thấy đây là một quần thể đền tháp cổ.
Gợi ý trả lời
a) Kể tên và xác định vị trí của một số đền tháp Chăm:
Dựa vào hình 2 (Bản đồ phân bố một số đền tháp Chăm ở Việt Nam hiện nay), em thấy các đền tháp Chăm phân bố chủ yếu ở dải ven biển miền Trung và Nam Trung Bộ nước ta. Có thể kể tên và xác định vị trí một số đền tháp tiêu biểu như sau:
- Đền tháp Mỹ Sơn và Khương Mỹ: ở Đà Nẵng.
- Đền tháp Mỹ Khánh: ở gần Huế.
- Đền tháp Dương Long, Cánh Tiên, Bình Lâm, Bánh Ít: ở Gia Lai (vùng ven biển).
- Đền tháp Yang Prông, Tháp Nhạn: ở Đắk Lắk.
- Đền tháp Pô Na-ga, Hoà Lai, Pô Klong Ga-rai, Pô Rômê: ở Khánh Hoà.
- Đền tháp Phố Hài (Pô Sa I-nư), Đồ Đam: ở Lâm Đồng (vùng ven biển phía nam).
Như vậy, các đền tháp Chăm tập trung nhiều nhất ở khu vực Gia Lai và Khánh Hoà.
b) Mô tả nét chính của một đền tháp Chăm:
Em chọn mô tả Khu di tích Thánh địa Mỹ Sơn (hình 3):
- Đền tháp được xây bằng gạch màu nâu đỏ, trải qua thời gian đã nhuốm màu rêu phong, cổ kính.
- Tháp có thân hình khối vuông, gồm nhiều tầng thu nhỏ dần lên đỉnh, cửa chính thường quay về một hướng.
- Các đền tháp nằm thành cụm (quần thể) trong thung lũng, xung quanh có đồi núi và cây xanh bao bọc.
- Phía trước tháp có nền gạch, bệ đá và nhiều khối kiến trúc đã đổ vỡ. Đây là một quần thể đền tháp cổ, thể hiện tài năng xây dựng và điêu khắc tài hoa của người Chăm xưa.
c) Kể một câu chuyện về đền tháp Chăm:
Em kể câu chuyện về Thánh địa Mỹ Sơn:
Ngày xưa, vương quốc Chăm-pa rất coi trọng việc thờ cúng thần linh. Các vua Chăm đã cho xây dựng ở thung lũng Mỹ Sơn (nay thuộc thành phố Đà Nẵng) nhiều đền tháp để thờ các vị thần và tưởng nhớ các vị vua. Những người thợ Chăm đã khéo léo dùng gạch nung xếp chồng lên nhau thật khít, rồi chạm khắc những hoa văn tinh xảo mà không cần dùng vữa. Trải qua hàng nghìn năm mưa nắng, nhiều ngọn tháp vẫn đứng vững giữa núi rừng. Ngày nay, Thánh địa Mỹ Sơn đã được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hoá Thế giới. Mỗi khi đến thăm, em thấy tự hào về bàn tay tài hoa và óc sáng tạo của người Chăm xưa, những người đã góp phần làm giàu đẹp cho nền văn hoá của đất nước Việt Nam.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.