Giải Câu hỏi trang 11 SGK Lịch sử và Địa lí 5
Đề bài
Đọc thông tin và quan sát các hình 1, 2, em hãy:
– Kể tên và xác định trên bản đồ một số khoáng sản ở nước ta.
– Nêu vai trò của tài nguyên khoáng sản đối với sự phát triển kinh tế.
Gồm hai hình.
Hình 1 là bản đồ tự nhiên Việt Nam, thể hiện phân tầng độ cao (từ 0 m màu xanh lá vùng đồng bằng, lên vàng – cam ở vùng núi, trên 2 000 m màu đỏ) và vị trí các loại khoáng sản bằng kí hiệu. Bảng chú giải các kí hiệu khoáng sản:
| Khoáng sản | Khoáng sản |
|---|---|
| Dầu mỏ | Đồng |
| Khí tự nhiên | Thiếc |
| Than đá | Bô-xít |
| Than bùn | A-pa-tít |
| Sắt | Đá quý |
| Man-gan | Đá vôi |
| Ti-tan | Sét, cao lanh |
| Vàng | Nước khoáng |
| | San hô |
Phân bố chính đọc được trên bản đồ: dầu mỏ và khí tự nhiên tập trung ở vùng thềm lục địa phía nam trên Biển Đông (ngoài khơi Đông Nam Bộ, nơi có mỏ Bạch Hổ); than đá ở vùng Đông Bắc gần Đồng bằng sông Hồng (Quảng Ninh); a-pa-tít và đá quý ở vùng núi phía Bắc; sắt, bô-xít phân bố ở vùng núi phía Bắc và Tây Nguyên (các cao nguyên Kon Tum, Đắk Lắk, Lâm Viên, Mơ Nông, Di Linh); đá vôi ở Bắc Bộ và Nam Bộ; ti-tan, cát ven biển ở dải duyên hải; nước khoáng, than bùn rải rác ở đồng bằng. Bản đồ cũng ghi hai quần đảo Hoàng Sa (TP. Đà Nẵng) và Trường Sa (tỉnh Khánh Hoà) thuộc Việt Nam.
Hình 2 là ảnh chụp giàn khoan dầu khí ở mỏ Bạch Hổ (Thành phố Hồ Chí Minh): nhiều giàn khoan bằng thép màu vàng dựng trên mặt biển xanh, nối với nhau bằng cầu dẫn, có tàu dịch vụ đỗ bên cạnh, minh hoạ hoạt động khai thác dầu mỏ – khí tự nhiên ngoài khơi của nước ta.
(Phần Em có biết? nêu: một số khoáng sản có trữ lượng lớn ở nước ta là dầu mỏ và khí tự nhiên, bô-xít, đá vôi, than đá, a-pa-tít, sắt, ti-tan.)
Gợi ý trả lời
– Kể tên và xác định trên bản đồ một số khoáng sản ở nước ta:
Dựa vào hình 1 (Bản đồ tự nhiên Việt Nam) và bảng chú giải, nước ta có nhiều loại khoáng sản. Có thể kể tên và xác định vị trí phân bố chính như sau:
- Dầu mỏ, khí tự nhiên: tập trung ở vùng thềm lục địa phía nam trên Biển Đông, ngoài khơi Đông Nam Bộ (tiêu biểu là mỏ Bạch Hổ).
- Than đá: ở vùng Đông Bắc, gần Đồng bằng sông Hồng (Quảng Ninh).
- A-pa-tít, đá quý: ở vùng núi phía Bắc.
- Sắt, bô-xít: phân bố ở vùng núi phía Bắc và Tây Nguyên (các cao nguyên Kon Tum, Đắk Lắk, Lâm Viên, Mơ Nông, Di Linh).
- Đá vôi: ở Bắc Bộ và Nam Bộ.
- Ti-tan, cát: ở dải duyên hải ven biển.
- Than bùn, nước khoáng: rải rác ở vùng đồng bằng.
Ngoài ra còn có các khoáng sản khác như man-gan, vàng, đồng, thiếc, sét và cao lanh, san hô,…
Khi xác định trên bản đồ, em tìm kí hiệu từng loại khoáng sản trong bảng chú giải, rồi đối chiếu với các kí hiệu được đặt ở các vùng tương ứng trên hình 1.
– Nêu vai trò của tài nguyên khoáng sản đối với sự phát triển kinh tế:
Tài nguyên khoáng sản có vai trò rất quan trọng đối với sự phát triển kinh tế của nước ta:
- Là nguồn nhiên liệu (dầu mỏ, khí tự nhiên, than đá, than bùn) cung cấp năng lượng cho sản xuất và đời sống.
- Là nguồn nguyên liệu cho nhiều ngành công nghiệp: luyện kim (sắt, man-gan, bô-xít,…), hoá chất và sản xuất phân bón (a-pa-tít), sản xuất xi măng và vật liệu xây dựng (đá vôi, sét, cao lanh,…).
- Góp phần thúc đẩy các ngành công nghiệp khai thác và chế biến phát triển, tạo ra nhiều sản phẩm phục vụ trong nước và xuất khẩu, đem lại nguồn thu lớn cho đất nước.
Vì khoáng sản là tài nguyên có hạn, không thể phục hồi, nên chúng ta cần khai thác và sử dụng hợp lí, tiết kiệm.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.