Giải Vận dụng trang 82 SGK Lịch sử 12
Đề bài
Sưu tầm tư liệu từ sách, báo, internet về những bài học rút ra từ hoạt động đối ngoại của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà trong cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ (1945 – 1975). Theo em, bài học nào có thể vận dụng vào hoạt động đối ngoại của Việt Nam hiện nay?
Gợi ý trả lời
Vận dụng (trang 82)
a) Sưu tầm, hệ thống những bài học rút ra từ hoạt động đối ngoại của Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà (1945 – 1975)
Từ thực tiễn đấu tranh ngoại giao trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp (1945 – 1954) và chống Mỹ (1954 – 1975), có thể rút ra một số bài học cơ bản sau:
- Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, giữ vững độc lập, tự chủ. Nhà nước Việt Nam Dân chủ Cộng hoà luôn đặt lợi ích quốc gia – dân tộc lên hàng đầu, kiên trì mục tiêu độc lập dân tộc và thống nhất đất nước; đồng thời tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ, giúp đỡ của các nước xã hội chủ nghĩa, các lực lượng tiến bộ và nhân dân yêu chuộng hoà bình trên thế giới.
- Kết hợp đấu tranh quân sự, chính trị với đấu tranh ngoại giao. Thắng lợi trên chiến trường là cơ sở cho thắng lợi trên bàn đàm phán (ví dụ: chiến thắng Điện Biên Phủ năm 1954 dẫn đến Hiệp định Giơ-ne-vơ; chiến thắng "Điện Biên Phủ trên không" cuối năm 1972 buộc Mỹ kí Hiệp định Pa-ri năm 1973). Ngoại giao trở thành một mặt trận có ý nghĩa chiến lược.
- Mềm dẻo về sách lược, kiên định về nguyên tắc ("dĩ bất biến, ứng vạn biến"). Tuỳ từng thời điểm mà có đối sách phù hợp: hoà hoãn với Trung Hoa Dân quốc rồi kí Hiệp định Sơ bộ (6-3-1946) và Tạm ước (14-9-1946) với Pháp để có thời gian chuẩn bị lực lượng, nhưng luôn giữ vững chủ quyền quốc gia.
- Phát huy tính chính nghĩa của cuộc kháng chiến, tranh thủ dư luận và sự ủng hộ quốc tế. Việt Nam đã làm cho nhân dân thế giới, kể cả nhân dân Pháp và Mỹ, hiểu rõ và ủng hộ cuộc đấu tranh chính nghĩa vì độc lập, tự do của dân tộc Việt Nam, góp phần cô lập kẻ thù.
- Coi trọng tình đoàn kết, hữu nghị với các nước láng giềng (Lào, Cam-pu-chia) và các nước trong phe xã hội chủ nghĩa, tạo nên hậu phương quốc tế vững chắc.
b) Bài học có thể vận dụng vào hoạt động đối ngoại của Việt Nam hiện nay (theo em)
Trong các bài học trên, bài học có giá trị vận dụng nổi bật nhất vào hiện nay là: kiên định độc lập, tự chủ, đặt lợi ích quốc gia – dân tộc lên trên hết, đồng thời kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại. Cụ thể:
- Giữ vững đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hoà bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển; đa phương hoá, đa dạng hoá quan hệ quốc tế; Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy và là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.
- Vận dụng tư tưởng "dĩ bất biến, ứng vạn biến": kiên định về nguyên tắc (bảo vệ độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ) nhưng mềm dẻo, linh hoạt về sách lược trong giải quyết các tranh chấp (như vấn đề Biển Đông) bằng biện pháp hoà bình, trên cơ sở luật pháp quốc tế.
- Tranh thủ nguồn lực và sự ủng hộ quốc tế để phục vụ công cuộc xây dựng, phát triển đất nước và hội nhập (tham gia ASEAN, Liên hợp quốc, các hiệp định thương mại…), kết hợp nội lực với ngoại lực.
→ Những bài học ấy vẫn còn nguyên giá trị, là cơ sở để Việt Nam nâng cao vị thế, uy tín trên trường quốc tế trong bối cảnh hiện nay.
Lời giải do Thư viện nhà trường biên soạn, giải và kiểm chéo độc lập theo SGK 2026-2027.