Giải Vận dụng 1 trang 21 SGK Lịch sử 12

Gợi ý trả lời

a) Chứng minh nhận định: "Hiện nay, cục diện thế giới theo xu hướng đa cực, đa trung tâm diễn ra nhanh hơn"

- *Khái niệm:* Đa cực, đa trung tâm là trật tự thế giới có nhiều cường quốc, nhiều trung tâm quyền lực cùng tồn tại, cạnh tranh và chi phối quan hệ quốc tế, thay cho trật tự hai cực (Ianta) đã sụp đổ sau khi Chiến tranh lạnh kết thúc (1991).

- *Sự suy giảm vị thế tương đối của Mỹ:* Sau Chiến tranh lạnh, Mỹ là siêu cường duy nhất và từng muốn thiết lập trật tự "một cực". Nhưng sức mạnh kinh tế, chính trị của Mỹ ngày càng bị san sẻ; Mỹ không còn khả năng chi phối, áp đặt toàn bộ các vấn đề quốc tế như trước.

- *Sự vươn lên mạnh mẽ của nhiều trung tâm, cường quốc:* Bên cạnh Mỹ đã hình thành và lớn mạnh nhiều trung tâm kinh tế – chính trị như Trung Quốc, Liên minh châu Âu (EU), Nhật Bản, Nga, Ấn Độ… Trung Quốc vươn lên thành nền kinh tế lớn thứ hai thế giới; EU và Nhật Bản là những trung tâm kinh tế hàng đầu; Nga phục hồi vị thế cường quốc; các nước mới nổi (nhóm BRICS, các nền kinh tế đang phát triển ở châu Á, Mỹ Latinh…) ngày càng có tiếng nói.

- *Vai trò ngày càng lớn của các tổ chức, liên kết khu vực và quốc tế:* Liên hợp quốc, các tổ chức khu vực như ASEAN, EU, các diễn đàn hợp tác đa phương… tham gia giải quyết các vấn đề toàn cầu, làm cho quyền lực thế giới được phân bố ở nhiều trung tâm chứ không tập trung vào một nước.

- *Xu thế diễn ra nhanh hơn:* Dưới tác động của toàn cầu hóa, cách mạng khoa học – công nghệ và sự tùy thuộc lẫn nhau giữa các nền kinh tế, cùng với sự trỗi dậy nhanh chóng của các nước mới nổi, quá trình hình thành trật tự đa cực, đa trung tâm diễn ra ngày càng rõ nét và với tốc độ nhanh hơn. Không một quốc gia nào, kể cả Mỹ, có thể đơn phương quyết định các vấn đề lớn của thế giới.

⇒ Những biểu hiện trên chứng tỏ cục diện thế giới đang vận động theo xu hướng đa cực, đa trung tâm và xu hướng này diễn ra ngày càng nhanh (đpcm).

b) Những cơ hội xu thế đó mang lại cho Việt Nam trong công cuộc phát triển đất nước

- *Môi trường hòa bình, ổn định để phát triển:* Xu thế đa cực, đa trung tâm gắn liền với xu thế hòa bình, hợp tác, đối thoại; các nước lớn vừa cạnh tranh vừa kiềm chế lẫn nhau, tạo điều kiện cho Việt Nam có môi trường quốc tế thuận lợi để tập trung xây dựng và phát triển đất nước.

- *Mở rộng quan hệ đối ngoại, đa phương hóa, đa dạng hóa:* Có nhiều trung tâm quyền lực giúp Việt Nam có thêm nhiều đối tác để lựa chọn và cân bằng quan hệ, nâng cao vị thế, thực hiện đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, là bạn, là đối tác tin cậy của các nước.

- *Thu hút vốn, khoa học – công nghệ và mở rộng thị trường:* Hội nhập vào nền kinh tế thế giới đa trung tâm giúp Việt Nam tranh thủ nguồn vốn đầu tư, trình độ quản lí, thành tựu khoa học – công nghệ hiện đại và mở rộng thị trường xuất khẩu, đẩy nhanh công nghiệp hóa, hiện đại hóa.

- *Nâng cao vị thế và vai trò quốc tế:* Trong trật tự đa cực, tiếng nói của các nước vừa và nhỏ, của các tổ chức khu vực (như ASEAN mà Việt Nam là thành viên tích cực) được coi trọng hơn, tạo cơ hội để Việt Nam tham gia, đóng góp và khẳng định vị thế trên trường quốc tế.